· 

Problemen met Citrusbomen: Het Herkennen en Behandelen van Problemen bij Citrusbomen

Problemen met Citrusbomen: Het Herkennen en Behandelen van Problemen bij Citrusbomen

PROBLEMEN IDENTIFICEREN

Wanneer er iets mis is met je citrusboom zie je dat meestal als eerst aan de bladeren. Eerst verkleuren en/of vervormen ze en later vallen ze van de boom af. Om er achter te komen wat er precies mis is met je citrusboom begin je met het bestuderen van het blad:

gezond citrus blad
  • Kijk of er ongedierte op de plant zit. Bestudeer de onderkant van de bladeren, de takken en kijk of er niets uit de aarde komt wanneer je water geeft. Kijk ook of er honingdauw, een plakkerige redelijke vloeibare substantie, op of om de plant licht.
  • Kijk naar de vorm van het blad. Krullen de bladeren omhoog, omlaag, zitten er gekke krullen of vervormingen in, of is er misschien vraat schade.
  • Kijk naar de structuur van het blad. Zitten er plekken in of andere oneffenheden.
  • Kijk naar de kleur van de nerven van het blad. Zijn de nerven groen of geel.
  • Kijk naar de kleur van het bladmoes van het blad. Is het groen tussen de nerven donker groen, licht groen of geel geworden.
  • Kijk ook naar de rest van de boom. Zijn het de jonge bladeren of de oude bladeren met symptomen hebben.

Momenteel wordt deze pagina langzaamaan verbeterd, d.m.v. een interactieve diagnose tool. Nu werkt de diagnose tool alleen nog om insectenplagen te identificeren, in de komende weken proberen we de diagnose tool zo veel mogelijk uit te breiden.


Problemen met insecten

Citrusbomen zijn gevoelig voor enkele insectenplagen. Vooral schildluizen en spintmijten kunnen voor grote problemen zorgen. Deze insecten zijn vooral actief wanneer de citrusboom binnen staat, waar het warm en vrij vochtig is. Wanneer de citrusboom buiten staat, dan kunnen bladluizen, bladmineerders en kevers ook voor problemen zorgen.

Gelukkig laten de meeste insecten duidelijke aanwijzingen achter op de bladeren van de citrusboom. Door de bladeren goed te bestuderen, kun je er dan ook snel achter komen of de citrusboom last heeft van een insectenplaag, en zo ja, welk insect de boosdoener is.

bladluizen en schildluizen

bladluis
bladluis
bladluis

schildluis
schildluis
schildluis

Schildluizen en bladluizen scheiden een plakkerige substantie uit, die we honingdauw noemen. In veel gevallen kun je de honingdauw als kleine, doorzichtige druppeltjes op de bladeren en op de vloer rondom de citrusboom zien zitten. De oppervlakte waar de honingdauw op is gevallen voelt plakkerig aan, alsof er honing op zit. Voel voor deze test aan de bladeren en aan de grond rondom de citrusboom of het plakkerig aanvoelt.

Zitten er doorzichtige druppels op de bladeren en voelen de bladeren en/of de grond rondom de citrusboom plakkerig aan?

Er zitten geen plakkerige, doorzichtige druppels op de bladeren van de citrusboom en/of de grond rondom de citrusboom.
Er zitten plakkerige, doorzichtige druppels op de bladeren van de citrusboom en/of de grond rondom de citrusboom.

spint

spint
spint
spint

Spintmijten zijn beestjes die minder dan een millimeter groot zijn. Hierdoor is het vaak moeilijk om erachter te komen of er een spint plaag op de citrusboom zit. Spintmijten maken hele kleine webben, zoals een spin. In veel gevallen is een spintweb ook veel te klein om makkelijk met het blote oog te zien. Om er zeker van te zijn dat er geen webben op de citrusboom zitten van de spintmijt, kun je de bladeren en takken met een fijne plantenspuit nat spuiten. Wanneer de webben aanwezig zijn, dan blijven de waterdruppels erin hangen, waardoor ze beter zichtbaar worden. Meestal zitten de webben van de spintmijten rondom de uiteinden van de takken, waar de nieuwe blaadjes zitten.

Zie je kleine webben rondom en tussen de bladeren en takken van de citrusboom zitten?

Er zitten geen rondom of tussen de bladeren en takken van de citrusboom.
Er zitten webben rondom of tussen de bladeren en takken van de citrusboom.

overige insecten

Citrusbomen die een deel van het jaar buiten staan, hebben soms last van vraatinsecten, zoals kevers en motten. De randen van de bladeren zijn dan vaak aangegeten. In een enkel geval eten beginnen deze insecten niet aan de rand van het blad, en zitten er gaatjes in het blad. Ongeacht waar de insecten zijn begonnen met eten, is het vooral belangrijk om de kleur van de randen van de vermoedelijke vraatplekken goed te bestuderen.

Lijkt er van de bladen gegeten te zijn? En zo ja, welke kleur hebben de randen van de vraatplekken?

Er lijkt niet van de bladeren van de citrusboom gegeten te zijn.
Er lijkt van de bladeren van de citrusboom gegeten. De randen zijn groen of wit.
Er lijkt van de bladeren van de citrusboom gegeten. De randen zijn geel of bruin.

We zijn druk bezig om de diagnose tool te verbeteren en verder uit te breiden met symptomen zoals bladval, bladverkleuringen, bladvervormingen, en vele andere. Voor nu kun je over deze problemen de "oude" informatie van hieronder door lezen. Kijk ook even op de vernieuwde pagina over het verzorgen van citrusbomen, in veel gevallen zijn de problemen die de citrusboom vertoont direct of indirect het gevolg van foutjes in de verzorging.


BLADVERLIES

BLADVERLIES
BLADVERLIES
BLADVERLIES
BLADVERLIES
BLADVERLIES
BLADVERLIES

BLADVERLIES

TE KOUD

Grote, volwassen citrusbomen kunnen tegen temperaturen van ongeveer 5 graden. De meeste citrusbomen die als kamer of tuin plant worden gehouden zijn erg klein. Hierdoor kunnen ze veel minder goed tegen de kou.

  • Plaats een citrusboom nooit buiten tot dat de nacht temperatuur boven de 15 graden blijft. Alleen wanneer je een boom hebt met een stam van minimaal 10 cm dik, dan kan je de boom wat eerder buiten zetten.
  • Zet de boom niet van de ene op de andere dag buiten, maar laat de boom wennen. Eerst een week overdag in de schaduw, dan een week overdag in de zon, en dan pas dag en nacht buiten.
  • Ziet het er naar uit dat de temperatuur s'nachts onder de 12 graden zal zijn? Doe er dan een fleece doek om om de plant te beschermen. Zorg er ook voor dat de plant niet in de tocht staat.

TE WEINIG LICHT

De meeste citrusbomen die binnen worden gehouden krijgen te weinig licht. De signalen zijn vaak dat de bladeren bleek zien, de takken lang zijn, en de bladeren klein zijn. Daarnaast worden de vruchten niet rijp. Een citrusboom heeft minimaal 6 uur per dag volle zon nodig. Dit is in Noord Europa niet haalbaar. Daarom heb je een kweeklamp nodig om je citrusboom extra licht te geven, zeker in de herfst en winter. Lees HIER meer over welke kweeklampen geschikt zijn.

 

TE VEEL WATER

Wanneer je een citrusboom langdurig te veel en/of te vaak water geeft, dan wordt de plant ziek en kan uiteindelijk dood gaan. De bladeren verkleuren geel, krullen omhoog en zullen uiteindelijk van de boom afvallen.

 

1. Zorg ervoor dat de citrusboom in een ruime pot staat en dat de aarde geen water vast houdt.

  • Plant een citrusboom bij aankoop en daarna om de 2 a 3 jaar in een pot 25% meer potgrond dan de huidige pot. Zorg er ook voor dat de onderste 15 cm van de pot is gevuld met hydrokorrels. Zorg ervoor dat de plant in een potgrond staat bestaande uit ⅓ deel turf, ⅓ deel perliet en ⅓ deel zand. Wanneer je een kant-en-klare potgrond koopt, zorg er dan voor dat deze een pH van tussen de 5.5 en 6.5 is. Hierdoor kan de plant voedingsstoffen beter opnemen. Lees HIER meer over de juiste potmaat en de juiste potgrond.
  • Geef een citrusboom pas water als de bovenste 5 cm van de grond droog is. Meestal betekend dit dat je in de zomer 1x per week en in de winter 1x per 2 a 3 weken water geeft. Lees HIER meer over het water geven van citrusbomen.
  • Om de plant beter te laten herstellen van het te veel aan water kan je het beste gezonde schimmels door de potgrond mengen. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld BAC schimmelsdit is een mengsel met 4 soorten mycorrhiza.

2. Wanneer je lang during te veel water hebt gegeven, dan kan je proberen om de plant te redden door de wortels te snoeien.

  • Haal de citrusboom uit de pot en haal alle aarde van de wortels af. Gebruik eventueel een emmer en een tuinslang om dit te doen. Snoei hierna alle rotte wortels weg. Rotte wortels zijn vaak glibberig en donker gekleurd. Zet de plant daarna in een pot van het juiste formaat, in de juiste aarde (lees hierboven).

TE WEINIG WATER

Meestal hebben citrusbomen alleen last van een te kort aan water wanneer je een tijdje op vakantie bent geweest. De bladeren gaan meestal eerst slap hangen. Hierna verdrogen ze meestal en vallen ze uiteindelijk van de boom. Om dit te voorkomen kan je natuurlijk vragen of iemand na 1 a 2 weken even water geeft. Zorg er ook voor dat de citrus boom in een pot staat die groot genoeg is.

 

ONGEDIERTE

Wanneer er ongedierte op je plant zit, zoals bladluis, schildluis of wolluis, dan zal de plant op na een tijdje dood gaan en zijn bladeren verliezen. Controleer of je geen ongedierte op de plant zit en wanneer dit wel het geval is, lees dan de tips in het stukje over ongedierte. 

 

VOEDINGSTEKORT

Voedingstekorten kunnen er voor zorgen dat de plant zijn bladeren op den duur verliest. De kans is groot dat voedingstekort niet de oorzaak is van het vallen van bladeren. Controleer daarom eerst goed of je de juiste hoeveelheid water geeft, of er genoeg licht is, en of er geen ongedierte op de plant zit. Als je er zeker van bent dat dat allemaal goed is, dan kan je hieronder lezen welke middelen geschikt zijn om voedingstekorten op te lossen. 

 

GEKRULDE BLADEREN

GEKRULDE BLADEREN
GEKRULDE BLADEREN
GEKRULDE BLADEREN
GEKRULDE BLADEREN
GEKRULDE BLADEREN
GEKRULDE BLADEREN

 

NAAR BENEDEN GEKRULDE BLADEREN

Wanneer de bladeren van je citrusboom omlaag krullen, dan zijn er een aantal opties.

 

Het kan zijn dat je last hebt van bladluis, schildluis of wolluis. Controleer de bladeren, vooral de onderkant, op ongedierte. Lees in het stuk over ongedierte op deze pagina hoe je deze kunt bestrijden.

 

Het kan ook zijn dat je last hebt van bladmineerders. Meestal zie je dan doorschijnende streep op de bladeren en zit er een pop in het stuk dat omgekruld is. Lees in het stuk over ongedierte op deze pagina hoe je deze kunt bestrijden.

 

Naar beneden gekrulde bladeren komen ook vaak voor wanneer de plant te veel water krijgt.

 

1. Zorg ervoor dat de citrusboom in een ruime pot staat en dat de aarde geen water vast houdt.

  • Plant een citrusboom bij aankoop en daarna om de 2 a 3 jaar in een pot 25% meer potgrond dan de huidige pot. Zorg er ook voor dat de onderste 15 cm van de pot is gevuld met hydrokorrels. Zorg ervoor dat de plant in een potgrond staat bestaande uit ⅓ deel turf, ⅓ deel perliet en ⅓ deel zand. Wanneer je een kant-en-klare potgrond koopt, zorg er dan voor dat deze een pH van tussen de 5.5 en 6.5 is. Hierdoor kan de plant voedingsstoffen beter opnemen. Lees HIER meer over de juiste potmaat en de juiste potgrond.
  • Geef een citrusboom pas water als de bovenste 5 cm van de grond droog is. Meestal betekend dit dat je in de zomer 1x per week en in de winter 1x per 2 a 3 weken water geeft. Lees HIER meer over het water geven van citrusbomen.
  • Om de plant beter te laten herstellen van het te veel aan water kan je het beste gezonde schimmels door de potgrond mengen. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld BAC schimmelsdit is een mengsel met 4 soorten mycorrhiza.

2. Wanneer je lang during te veel water hebt gegeven, dan kan je proberen om de plant te redden door de wortels te snoeien.

  • Haal de citrusboom uit de pot en haal alle aarde van de wortels af. Gebruik eventueel een emmer en een tuinslang om dit te doen. Snoei hierna alle rotte wortels weg. Rotte wortels zijn vaak glibberig en donker gekleurd. Zet de plant daarna in een pot van het juiste formaat, in de juiste aarde (lees hierboven).

 

NAAR BOVEN GEKRULDE BLADEREN

Wanneer de bladeren van je citrusboom omhoog krullen, dan heeft je plant waarschijnlijk een te kort aan water. Probeer de boom water te geven zodra de bovenste 5 cm van de aarde droog is. Mocht je op vakantie gaan, dan is het verstandig even te checken of de pot groot genoeg is, dat het niet te warm is in huis, en dat je iemand inschakelt om je planten water te geven als je lang weg blijft.


VERKLEURDE BLADEREN


GELE BLADEREN EN BLADGROEN
GELE NERVEN EN BLADMOES
GELE NERVEN
GELE NERVEN
GEEL BLADMOES
GEEL BLADMOES

 

GELE BLADEREN

citrusboom bladeren met geel bladmoes en gele bladnerven

 

geel blad, te veel water, stikstof tekort

TE VEEL WATER

Wanneer de bladeren van je citrusboom geel kleuren, dan krijgen ze meestal te veel water. Vaak krullen de bladeren ook omhoog wanneer dit het geval is. Wanneer de plant te veel water krijgt, en vooral wanneer de plant in een laagje water blijft staan, dan kunnen de wortels gaan rotten. Hierdoor gaat de plant uiteindelijk dood.

 

1. Zorg ervoor dat de citrusboom in een ruime pot staat en dat de aarde geen water vast houdt.

  • Plant een citrusboom bij aankoop en daarna om de 2 a 3 jaar in een pot 25% meer potgrond dan de huidige pot. Zorg er ook voor dat de onderste 15 cm van de pot is gevuld met hydrokorrels. Zorg ervoor dat de plant in een potgrond staat bestaande uit ⅓ deel turf, ⅓ deel perliet en ⅓ deel zand. Wanneer je een kant-en-klare potgrond koopt, zorg er dan voor dat deze een pH van tussen de 5.5 en 6.5 is. Hierdoor kan de plant voedingsstoffen beter opnemen. Lees HIER meer over de juiste potmaat en de juiste potgrond.
  • Geef een citrusboom pas water als de bovenste 5 cm van de grond droog is. Meestal betekend dit dat je in de zomer 1x per week en in de winter 1x per 2 a 3 weken water geeft. Lees HIER meer over het water geven van citrusbomen.
  • Om de plant beter te laten herstellen van het te veel aan water kan je het beste gezonde schimmels door de potgrond mengen. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld BAC schimmelsdit is een mengsel met 4 soorten mycorrhiza.

2. Wanneer je lang during te veel water hebt gegeven, dan kan je proberen om de plant te redden door de wortels te snoeien.

  • Haal de citrusboom uit de pot en haal alle aarde van de wortels af. Gebruik eventueel een emmer en een tuinslang om dit te doen. Snoei hierna alle rotte wortels weg. Rotte wortels zijn vaak glibberig en donker gekleurd. Zet de plant daarna in een pot van het juiste formaat, in de juiste aarde (lees hierboven).

STIKSTOF

Wanneer je er zeer zeker van bent dat je plant niet te veel water krijgt, dan kan het zijn dat bladeren met geel bladgroen en gele nerven wijzen op een stikstof tekort. De bladeren worden eerst licht groen en daarna geel. Dit gebeurd eerst bij de oudere bladeren en later bij de nieuwe. Daarbij zijn nieuwe bladeren ook kleiner. Vooral de oudere bladeren vallen van de boom af. Meestal betekend dit niet dat de plant niet genoeg stikstof krijgt, maar dat de stikstof niet wordt opgenomen.

 

1. Begin met de plant een stikstof boost te geven.

  • Om de plant snel te laten herstellen van een stikstof tekort is een bladvoeding waar veel stikstof (N, nitrogen) de beste oplossing. BioQuant Nitrogenium AFF is een biologische bladvoeding met een hoog percentage stikstof. Dit zou je goed kunnen gebruiken om je plant een snelle boost te geven. Wanneer de plant hersteld is kan je de plant een alles-in-1 citrusbomen voeding geven. Meer hierover kan je HIER lezen.

2. Zorg ervoor dat de citrusboom in een pot staat die groot genoeg is en een goede potgrond bevat.

  • Plant een citrusboom bij aankoop en daarna om de 2 a 3 jaar in een pot 25% meer potgrond dan de huidige pot. Zorg er ook voor dat de onderste 15 cm van de pot is gevuld met hydrokorrels. Zorg ervoor dat de plant in een potgrond staat bestaande uit ⅓ deel turf, ⅓ deel perliet en ⅓ deel zand. Wanneer je een kant-en-klare potgrond koopt, zorg er dan voor dat deze een pH van tussen de 5.5 en 6.5 is. Hierdoor kan de plant voedingsstoffen beter opnemen. Lees HIER meer over de juiste potmaat en de juiste potgrond.

 

GEEL BLADMOES

citrusboom bladeren met geel bladmoes en groene bladnerven

 

SPOREN-ELEMENTEN

Wanneer de stukken blad tussen de nerven licht groen of geel worden, dan kan het zijn dat je citrusboom een tekort aan sporen-elementen (zink, ijzer, koper, boor, mangaan) heeft. Meestal zie je dat de jonge bladeren als eerste lichter worden, later volgen de oudere bladeren. 

 

1. Begin met de plant een sporen-elementen boost te geven.

  • Om de plant te laten herstellen van een te kort aan sporen elementen, kan je een speciale meststof met alleen maar sporen-elementen gebruiken. Bio Nova Sporenmix is hier goed voor.
  • Gebruik zodra de plant hersteld is een voeding speciaal voor citrusbomen. Lees HIER meer over welke voeding geschikt is voor citrusbomen.

 

2. Zorg ervoor dat de citrusboom in een pot staat die groot genoeg is en een goede potgrond bevat.

  • Plant een citrusboom bij aankoop en daarna om de 2 a 3 jaar in een pot 25% meer potgrond dan de huidige pot. Zorg er ook voor dat de onderste 15 cm van de pot is gevuld met hydrokorrels. Zorg ervoor dat de plant in een potgrond staat bestaande uit ⅓ deel turf, ⅓ deel perliet en ⅓ deel zand. Wanneer je een kant-en-klare potgrond koopt, zorg er dan voor dat deze een pH van tussen de 5.5 en 6.5 is. Hierdoor kan de plant voedingsstoffen beter opnemen. Lees HIER meer over de juiste potmaat en de juiste potgrond. 

OVERIGE PROBLEMEN

 

SCHIMMEL

SCHIMMEL
SCHIMMEL

Wanneer er een zwarte, plakkerige laag op de bladeren van je citrusboom zit, dan heb je waarschijnlijk last van schimmel.  De schimmel ontstaat in de meeste gevallen doordat er honingdauw op de bladeren zit. Dit is een kleverig spul dat bladluizen, schildluizen en wolluizen uitscheiden. Dit is voeding voor schimmels die in de lucht zitten.

 

Wanneer je last hebt van schimmel, dat is het verstandig om de bladluizen, schildluizen of wolluizen die de honingdauw uitscheiden te bestrijden. Manieren om dit te doen kan je lezen in het stuk over ongedierte op deze pagina. Wanneer de schimmel op een groot deel van de boom zit kan je kopersulfaat gebruiken. Dit middel remt de groei van de schimmels. Een goed middel hiervoor is bordeauxe pap. Lees goed de verpakking van het middel dat je gebruikt om de luizen te bestrijden en van het kopersulfaat middel. Niet alle producten kunnen tegelijk gebruikt worden.

ZONNEBRAND

ZONNEBRAND
ZONNEBRAND

Zonnebrand komt vaak voor wanneer je de boom van binnen naar buiten verhuis, of als je een kweeklamp begint te gebruiken. Meestal zie je op enkele bladeren een bruine plek met daaromheen een gele rand.

 

Zonnebrand kan je niet genezen, maar wel voorkomen. Wanneer je de plant in de zomer buiten wilt zetten (als de nacht temperatuur 15 graden of hoger is), dan moet je de plant hieraan laten wennen. Zet de plant eerst een week overdag buiten in de schaduw. Zet de plant daarna een week overdag buiten in de zon. Na 2 weken kan je de plant dag en nacht buiten houden. Let er dan wel op dat je de plant afdekt of naar binnen haalt als de temperaturen naar beneden gaan.

 

Wanneer je een kweeklamp gebruikt is het belangrijk om voldoende afstand tussen de lamp en de plant te houden en ook dit langzaam op te bouwen.