Citrusbomen Verzorgen: Water Geven

CITRUSBOMEN // VERZORGEN: WATER GEVEN

CITRUSBOMEN VERZORGEN WATER GEVEN

Citrusbomen zijn in de afgelopen eeuwen vooral gekweekt in zeer hete en droge gebieden. Citrusbomen zijn hierdoor zeer goed in staat om uit droge gronden toch nog water op te nemen en om te voorkomen dat er te veel water uit hun bladeren verdampt. Helaas zijn ze vrijwel niet aangepast aan het leven in zeer natte gronden, waardoor het leven in slecht gedraineerde plantenbak soms zwaar kan zijn voor een citrusboom. In dit artikel vertellen we eerst wat meer over de reden waarom citrusbomen zo gevoelig zijn voor een te natte bodem en daarna vertellen we wanner en hoeveel je een citrusboom het beste water kan geven.

Te natte grond voorkomen

Wanneer de grond waarin de citrusboom is geplant te nat wordt, dan wordt vrijwel alle lucht uit de grond geduwd. De wortels van een citrusboom kunnen hierdoor geen zuurstof opnemen, waardoor de cellen in de wortels letterlijk stikken. Hierdoor zijn de wortels slechter in staat om de rest van de citrusboom van water en voedingsstoffen te voorzien. Ook gebeurt het vaak dat vervelende ziekteverwekkers, zoals Phytophthora, de wortels van een citrusboom binnen dringen nadat de grond rondom de wortels te nat is geweest. Dit komt, omdat de weerstand van de wortels door het zuurstofgebrek omlaag gaat.

Om te voorkomen dat de wortels van een citrusboom te lang nat blijven is het allereerst belangrijk om een plantenbak te kiezen waaruit overtollig water makkelijk kan wegstromen. Verder is het ook aan te raden om zelf je eigen citruspotgrond te mixen, zodat je er voor kunt zorgen dat de helft van de potgrond uit zand bestaat. Door de toevoeging van zand houdt de grond minder water vast, waardoor de kans kleiner is dat de wortels van de citrusboom beschadigd raken.

Een bodemvochtigheidsmeter gebruiken

Wanneer een citrusboom in een goed drainerende plantenbak staat die gevuld is met potgrond die weinig water vast houdt, dan is de kans dat de wortels van een citrusboom beschadigen of ziek worden door een teveel aan water in de grond klein. Om verder te voorkomen dat citrusbomen te veel water krijgen, is het aan te raden om met een bodemvochtigheidsmeter te werken. In een plantenbak lijkt het namelijk al snel dat de bovenste grondlaag droog is, terwijl de grond dieper in de plantenbak eigenlijk nog vochtig is. Door een meter te gebruiken die de vochtigheid van de grond meet in het gebied waar de meeste wortels groeien, voorkom je dat de citrusboom water krijgt op het moment dat dit eigenlijk nog niet nodig is.

De beste vochtigheidsmeter die je kunt gebruiken is een tensiometer. De manier waarop een tensiometer de vochtigheid van de grond bepaald komt overeen met de manier waarop de wortels van een citrusboom de vochtigheid van de grond ervaart. Om de vochtigheid van de grond rondom de meeste wortels van een citrusboom te bepalen, kun je het beste een tensiometer van 20 tot 30 centimeter lang gebruiken, zoals de Stelzner Tensiometer Classic 20 cm of de Blumat Tensiometer Standard 30 cm. De wortels die de meeste water en voedingsstoffen opnemen groeien namelijk in de bovenste 20 tot 40 centimeter van de grond, afhankelijk van de grootte van de citrusboom. In het artikel “ Tensiometers: Aankoop, installatie, plaatsing en onderhoud” kun je meer lezen over het gebruik van een tensiometer.

Wanneer je een tensiometer te duur of te complex vindt, dan kun je ook met een digitale bodemvochtigheidsmeter werken. Deze zijn vaak iets goedkoper, maar de kwaliteit is soms wisselend. Bij het kiezen van een digitale bodemvochtigheidsmeter is het vooral belangrijk om te kijken naar een meter die niet alleen aangeeft “nat”, “goed” en “droog”, maar ook kan aangeven is bijvoorbeeld een percentage. Een voorbeeld van een van kant-en-klare bodemvochtigheidsmeters die de vochtigheid in een numerieke waarde geven is de Ecowitt sensor, Daarnaast kun je ook je eigen bodemvochtigheidsmeter bouwen. Voor meer informatie hierover kun je op de pagina van “De Programmeerbare Plantenkas” kijken.

Om de waardes die een tensiometer of een digitale bodemvochtigheidsmeter beter te begrijpen, kun je eenmalig een testje doen om te bepalen welke waardes bij welke vochtigheid horen. Doe dit wel alleen wanneer de citrusboom in een zeer goed drainerende plantenbak gevuld met een poreuze, waterdoorlatende plantenbak is gevuld. Het testje begint namelijk met de citrusboom eenmalig veel water te geven, zodat de grond echt drassig nat is. De waarde die de meter kort na het water geven aan geeft, is het maximum dat je kunt verwachten.

Om de waarde die bij de veldcapaciteit hoort te bepalen wacht je tot er geen water meer uit de drainage gaten druppelt. Als het goed is zou dit binnen een paar uur moeten stoppen. De veldcapaciteit is namelijk het punt waarop er zowel voldoende water als lucht in de grond zit.

Verder zou je nog kunnen kijken wat de waarde is op het moment dat de blaadjes wat slapper worden. Het punt waarop dit gebeurt heet het permanente verwelking punt, en geeft het moment aan dat er zo weinig water in de grond zit dat de citrusboom geen water meer uit de grond kan halen. Bij een gezonde citrusboom kan het zijn dat de droogste waarde van de bodemvochtigheidsmeter te hoog is om het permanente verwelkingspunt te bereiken, omdat citrusbomen zeer goed bestand zijn tegen droogte.

Jonge citrusbomen

De citrusbomen die je in het tuincentrum koopt zijn meestal 1 tot 2 jaar geleden gestekt. Een gestekte citrusboom is pas “volwassen” als hij 6 tot 10 jaar oud is. Het is daarom aan te raden om een citrusboom de eerste vier jaar na aankoop te behandelen alsof het een jonge citrusboom is.

bloei gezaaide citrus, kaffir limoen, citrus hystrix
Afhankelijk van de soort en de verzorging duurt het 5 tot 10 jaar voordat zelf gezaaide citrussen, zoals deze kaffir limoen zaailingen, bloeien.

Bij de verzorging van een jonge citrusboom ligt de focus vooral op de ontwikkeling van een gezond wortelstelsel en een volle kroon met veel bladeren. In de periode dat je een citrusboom als een jonge boom verzorgt, zal de plant meestal wel bloemen en zelfs een enkele vrucht krijgen, maar dit zou niet de focus moeten zijn als je wilt dat de plant vele jaren mee gaat. Op de lange termijn zal een citrusboom die in de eerste jaren een goed wortelstelsel en een volle bladerkroon heeft ontwikkeld meer vruchten produceren en beter bestand zijn tegen omgevingsstress, plagen en ziektes.

Bij het water geven van jonge citrusbomen is het doel om ervoor te zorgen dat de citrusboom altijd voldoende, en nooit te weinig of te veel water krijgt. Het punt waarop er voldoende, maar niet te veel, water in de bodem zit wordt de veldcapaciteit genoemd. Wanneer de vochtigheid van de grond op veld capaciteit is, dan kunnen de wortels van de citrusboom makkelijk water naar binnen zuigen en zit er voldoende zuurstof in de grond zodat de wortels kunnen ademen. Wanneer je een tensiometer gebruikt, dan geeft deze 10 tot 20 hPa of cBar aan als de grond op veldcapaciteit is. Bij een digitale bodemvochtigheidsmeter zou de waarde ergens tussen de 15 en 55% moeten liggen. De exacte waarde die een tensiometer of digitale bodemvochtigheidsmeter aangeeft bij op het punt van de veldcapaciteit hangt af van de samenstelling van de grond. Het is daarom aan te raden om het testje dat onder het kopje “Een bodemvochtigheidsmeter gebruiken” uit te voeren.

Volwassen citrusbomen

Als een citrusboom 6 tot 10 jaar oud is, dan is hij meestal volwassen. Dit betekent dat de citrusboom een kroon vol takken en bladeren heeft en een groot en sterk vertakt wortelstelsel bezig. Samen zorgen de bladeren en het wortelstelsel ervoor dat de citrusboom voldoende water en voedingsstoffen kan opnemen om veel fruit te produceren. Om veel vruchten te krijgen heeft een citrusboom namelijk veel energie, dat wordt aangemaakt tijdens het fotosyntheseproces in de bladeren, en veel voedingsstoffen, die uit de grond worden opgezogen door de wortels, nodig.

Voordat een citrusboom vruchten krijgt, moet de citrusboom eerst gaan bloeien. Meestal gebeurt dit vanzelf, maar soms heeft een citrusboom een extra zetje nodig om uitbundig te kunnen bloeien. Dit zetje kun je geven in de vorm van droogte. Wanneer een citrusboom voor een langere tijd droogte ervaart, dan wordt het overlevingsmechanisme aan gezet. De hormonen die de plant hierdoor produceert, zorgen ervoor dat de citrusboom gaat bloeien op het moment dat er weer voldoende water is. Aangezien de citrusboom stress zal ervaren door de droogte, is het uiterst belangrijk dat je dit alleen doet wanneer de citrusboom volwassen is en het afgelopen half jaar zeer gezond is geweest. Citrusbomen die te jong zijn, een tijd slecht zijn verzorgd of die pas last hebben gehad van een ziekte of van een insecten plaag kunnen permanent beschadigen door langdurige droogte.

Om de bloei te stimuleren laat je de citrusboom uitdrogen tot de bladeren net iets slapper beginnen te worden. Vanaf dat punt zorg je ervoor dat de grond een maand lang niet natter, maar ook zeker niet droger wordt. Dit kun je het beste doen door de waarde die de tensiometer of de bodemvochtigheidsmeter aangeeft op het punt te houden waarop de blaadjes net iets slapper begonnen te worden. Het is erg belangrijk dat je de citrusboom alleen gecontroleerd laat opdrogen als je er zeker van bent dat je elke dag wat tijd en aandacht aan de citrusboom kunt besteden.

verwelkingspunt, citrusboom, bloesem
Wanneer de bladeren slapper aan voelen, beginnen te hangen of beginnen te krullen, dan is het verwelkingspunt bereikt.

Na de citrusboom een maand gecontroleerd te hebben laten uitdrogen, kun je de citrusboom weer water geven tot de veldcapaciteit is bereikt. Vanaf dit moment zorg je ervoor dat de grond weer op veldcapaciteit blijft tot na de oogst. Op die manier kan de citrusboom makkelijk water en voedingsstoffen uit de grond halen, waardoor de citrusvruchten goed kunnen groeien en een goede smaak krijgen. Door ervoor te zorgen dat de vochtigheid van de bodem tijdens de ontwikkeling van de citrusvruchten constant blijft, voorkom je dat de vruchten barsten voordat ze rijp zijn. Om de gezondheid van de citrusboom te waarborgen is het aan te raden om twee jaar te wachten voordat je de bloei weer gaat stimuleren door een maand van gecontroleerde droogte.

Vragen en opmerkingen

Het kweken van citrusbomen gaat meestal goed, maar soms zit er ook wel eens wat tegen. Mocht je een vraag hebben over jouw citrusboom, dan zullen wij deze zo goed mogelijk proberen te beantwoorden. Je kunt je vragen onderaan deze pagina stellen, via het Disqus gastenboek. Om naar het Disqus formulier te gaan, moet je wat verder naar beneden scrollen, tot voorbij de bronnen en de advertenties.

Bronnen en verder lezen