De Moestuin: Komkommers Het Hele Jaar Binnen Kweken

DE MOESTUIN: KOMKOMMERS HET HELE JAAR BINNEN KWEKEN

Dwerg komkommers kun je met de juiste verzorging het hele jaar door binnen kweken. Door de komkommerplanten van voldoende warmte, licht, water en plantenvoeding te voorzien, kun je regelmatig een zelf gekweekte komkommer oogsten. In dit artikel vindt je de basics van het kweken van indoor dwerg komkommers en trucjes voor een grotere oogst met meer vitamine en antioxidanten.

dwerg komkommers BINNEN KWEKEN: DE BASICS

komkommer binnen, komkommer zaaien, komkommerzaad, dwerg komkommer

Stap 1: Vul een bakje met wat (zaai)grond en zaai het komkommer zaadje ongeveer 1 centimeter diep.

komkommer zaailing, komkommer ontkiemen, dwerg komkommer

Stap 2: Laat de komkommerzaadjes op de warmste plek in huis ontkiemen en hou de grond vochtig.


komkommer verplanten, komkommer pot, komkommer plantenbak, dwerg komkommer

Stap 3: Ongeveer 1 tot 2 weken na het zaaien kunnen de dwerg komkommerplantjes verpot worden in een plantenbak van minimaal 4 liter.

komkommer standplaats, komkommer binnen, komkommer kweeklamp, dwerg komkommer

Stap 4: Komkommerplanten hebben veel licht nodig. Zet de planten daarom voor het meest zonnige raam in huis en zet er als het even kan een (kweek)lamp boven.


dcm vloeibare plantenvoeding huis tuin, dwerg komkommer

Stap 5: Komkommerplanten hebben veel water nodig, maar voorkom dat de grond te vochtig wordt. Geef de planten ook 1 keer per week 10 gram DCM Vloeibare Plantenvoeding Huis & Tuin.

komkommer bloemen, komkommer bestuiving, dwerg komkommer

Stap 5: De meeste komkommerrassen krijgen alleen vrouwelijke bloemen en hoeven niet bestoven te worden. Mocht je een ras kweken dat wel bestoven moet worden, gebruik dan een kwastje om zelf bij te spelen.


komkommer oogsten, dwerg komkommer

Stap 6: Onder ideale omstandigheden zou je de eerste komkommers 6 weken na het zaaien kunnen oogsten. Pluk de komkommers op het moment dat ze net hun maximale grootte hebben bereikt. Wacht vooral niet te lang, want vaak wordt de smaak dan wat minder.

komkommer kweken, dwerg komkommer

Hieronder staan verschillende trucjes om ervoor te zorgen dat er meer komkommers aan een plant komen en om de komkommers voedzamer te maken. Wanneer je je komkommer oogst wilt perfectioneren kun je er een paar van uit proberen!


Dwerg komkommers BINNEN KWEKEN: TRUCJES VOOR EEN BETERE OOGST

In vergelijking met het binnen kweken van paprika’s, pepers en tomaten, is het binnen kweken van komkommers iets lastiger. Dit komt, omdat er pas komkommers aan komkommerplanten komen als ze het naar hun zin hebben. Voldoende wortelruimte, licht, warmte, water en plantenvoeding zijn nodig om een komkommerplant er toe te verleiden om lekkere komkommers te krijgen. Hieronder vindt je meer informatie over dwerg komkommerrassen die geschikt zijn voor binnen, hoe je komkommerplanten tijdens het zaaien al een boost kunt geven en hoe je een komkommerplant het beste kunt verzorgen voor een grote en voedzame oogst.

Dwerg komkommerrassen voor binnen

Er zijn helaas maar weinig dwerg komkommerrassen op de wereld. Dat komt, omdat de meeste genen die voor een kleine komkommerplant zorgen, er ook voor zorgen dat er maar weinig komkommers aan de plant komen. Gelukkig zijn er wel een paar komkommerrassen die voor relatief kleine planten zorgen, namelijk ‘Spacemaster’, ‘Bush Champion’, ‘Picklebush’, ‘Dar’ en ‘Patio Snacker’. Deze komkommerplanten worden maximaal 60 centimeter lang. Hierdoor kunnen ze bijvoorbeeld mooi in een hanging basket voor een raam worden gekweekt.

Helaas is alleen het komkommerras ‘Patio Snacker’ van Sluis Garden hier makkelijk te verkrijgen. De andere dwerg komkommerrassen zijn alleen in het buitenland te koop.

Dwerg komkommer ZADEN BETER LATEN ONTKIEMEN

Komkommerzaden kun je prima laten ontkiemen in een kant-en-klare zaaigrond, maar voor een nog beter resultaat kun je zelf je zaaigrond mengen. Hiervoor meng je 2 delen turf, zoals DCM Turf, 1 deel kokosvezels, zoals CellMax Coco Soilmix, en 1 deel wormenmest, zoals SYBASoil Worm Castings. Komkommerplanten die in dit mengsel groeien, hebben over het algemeen een groter wortelstelsel, waardoor ze later meer voedingsstoffen en water kunnen opnemen. Dit zorgt er weer voor dat de jonge komkommerplanten beter groeien en dat de oogst uiteindelijk groter wordt.

zaaigrond, turf, komkommer
Gebruik voor komkommer zaaigrond 2 delen turf.
kokosvezels, zaaigrond, komkommer
Gebruik voor komkommer zaaigrond 1 deel kokosvezels.
wormenmest, zaaigrond, komkommer
Gebruik voor komkommer zaaigrond 1 deel wormenmest.

Om de weerbaarheid van jonge komkommerplanten te vergroten, kun je extra trichoderma schimmels aan de zaaigrond toevoegen. Hiervoor kun je bijvoorbeeld Terra Aquatica TrikoLogic of BioSolutions Mycorrhiza + Trichoderma gebruiken. Volgens onderzoek zorgen trichoderma schimmels ervoor dat komkommerplanten weerbaarder worden tegen ziekteverwekkers, zoals fusarium. Dit komt, omdat de trichoderma schimmels een stof uitscheiden die als een soort natuurlijke antibiotica werkt tegen verschillende schimmels en bacteriën die komkommerplanten ziek kunnen maken. Daarnaast helpen trichoderma schimmels de jonge komkommerplant om een groter en beter functionerend wortelsysteem te krijgen, waardoor de oogst later groter wordt.

trichoderma harzianum, trikologic, komkommer
Ik gebruik de trichoderma harzianum sporen van Terra Aquatica TrikoLogic.
trichoderma, zaaigrond, komkommer
Gebruik 100 milligram TrikoLogic per liter potgrond. Hier heb ik 400 milliliter zaaigrond gemaakt, dus 0,4 milligram gebruikt.

Een makkelijke manier om komkommer zaailingen een boost te geven, is door ze te behandelen met biergist, ofwel Saccharomyces cerevisiae. Dit komt, omdat biergist stoffen uitscheid die ziekteverwekkers dood, natuurlijke plantenhormonen uitscheid en het makkelijker maakt voor planten om fosfor op te nemen. Om komkommer zaailingen te versterken met biergist meng je 3 gram biergist, bijvoorbeeld Pursana Levend Biergist of Arkocaps Biergist, met 3 gram suiker en met 500 milliliters water. Dit mengsel laat je 24 uur staan en daarna giet je het over de zaaigrond zodra de komkommerplantjes zichtbaar worden.

biergist, komkommer
Voor de biergist oplossing gebruik ik zelf Levend Biergist van Pursana.
biergist, komkommer, zaailing
Meng biergist, suiker en water met elkaar, laat het een dag staan en giet het over de pas uitgekomen komkommer.

Onderzoek heeft laten zien dat komkommerzaden krachtiger ontkiemen wanneer ze blootgesteld worden aan gelatine. Door 1 grote, maat 0, gelatinecapsule rondom een komkommerzaad te leggen krijgen de jonge plantjes meer blaadjes. Er wordt gedacht dat de gelatine ervoor zorgt dat de komkommerplanten beter worden in het gebruiken van stikstof. Helaas zorgen de gelatine capsules er wel voor dat de komkommerplanten niet meer veganistisch zijn. Wanneer je graag op een veganistische manier kweekt, dan is deze methoden dus niet geschikt.

gelatine, komkommerzaden, komkommer
Om komkommerzaden beter te laten ontkiemen kun je wat gelatine, zoals gelatine capsules, rondom de zaden leggen.

Komkommers houden van warmte. Vandaar dat de zaden het beste ontkiemen wanneer de zaaigrond een temperatuur van 25 tot 30 graden Celsius heeft. Een klein verwarmde vensterbankkas, zoals de Thermo Kweekkas van Romberg, is daarom ideaal om komkommerzaden in te ontkiemen.

VERPLANTEN VAN komkommerPLANTEN

Ongeveer 1 tot 2 weken van het zaaien van komkommers zijn de komkommerzaadjes ontkiemd en klaar om verpot te worden. Door de komkommerplanten in een grotere, goed drainerende plantenbak of plantenzak gevuld met potgrond te zetten zorg je ervoor dat de wortels voldoende ruimte hebben om water en voedingsstoffen op te nemen. Door de plantenbak of plantenzak zorgvuldig te kiezen en eventueel wat extra ingrediënten toe te voegen aan kant-en-klare potgrond, kun je ervoor zorgen dat de komkommerplanten weerbaarder zijn, de komkommeroogst groter wordt en dat de komkommers meer gezonde stoffen bevatten.

verplanten, komkommer zaailing, dwerg komkommerplant
Probeer de dwerg komkommerplanten in een grotere pot te zetten zodra je het begin van de eerste echte blaadjes ziet. Op dat moment is het wortelstelsel al behoorlijk aan het groeien, en heeft de plant dus meer ruimte nodig.

Plantenbakken voor dwerg komkommerplanten

Zolang komkommerplanten voldoende plantenvoeding en water krijgen, doen ze het goed in een kleine hoeveelheid grond. Een plantenbak waar 4 liter grond in past, is voldoende voor een klein blijvende komkommerplant, maar een optimale opbrengst wordt bereikt door elke komkommerplant van 12 liter grond te voorzien. Wanneer je de ruimte hebt om voor een wat grotere pot te kiezen, dan zorgt dit er dus voor dat je meer komkommers kunt oogsten.

Net als bij veel andere vruchtgewassen zijn ook de wortels van komkommerplanten gevoelig voor overtollig water in de grond. Daarom is het belangrijk om een plantenbak of een plantenzak te kiezen waar overtollig water makkelijk uit kan stromen. Voorbeelden van dit soort plantenbakken en plantenzakken zijn Gronest Aqua Breathe, Airmaxx, AirRAP, RootMaxx en ProPot. Ook is het belangrijk dat de bodem van de plantenbak of de plantenzak niet in contact komt met de grond, zodat overtollig water en ziekteverwekkers niet alsnog terug de plantenbak of plantenzak in kunnen lopen. Om dit voor elkaar te krijgen kun je de plantenbak of plantenzak op een laagje hydrokorrels zetten of bijvoorbeeld op plantenbakvoetjes of een dikke, rubberen deurmat.

Komkommerplanten hebben iets nodig om op te klimmen. Dwerg komkommerrassen worden meestal 60 centimeter lang, waardoor een bamboestok voldoende is om de plant op te laten klimmen. Hou er wel rekening mee dat de takken grip moeten hebben, waardoor het soms nodig is om een touw rondom de bamboestok te draaien, voor extra grip.

Potgrond voor dwerg komkommerplanten

De wortels van een komkommerplant zijn gevoelig voor zowel een te droge grond als een te natte grond. Het is daarom belangrijk om komkommerplanten te kweken in een grondmix die water kan absorberen, zoals een spons, maar overtollig water makkelijk uit de plantenbak laat lopen. Hierdoor groeien komkommerplanten vooral goed in een potgrond mix waarin veen is verwerkt. Helaas is veen natuurlijk niet zo goed voor het milieu, waardoor het een persoonlijke afweging is of je hiervoor kiest. Op de pagina over kant-en-klare biologische potgrond vindt je informatie over de samenstelling van een groot aantal biologische potgrond mixen.

cellmax bio soil mix, dwerg komkommerplant
Voor elke dwerg komkommerplant gebruik ik 4 liter kant-en-klare potgrond, in dit geval Cellmax Bio Soil Mix. Deze mix bevat geen turf, waardoor de komkommerplant iets minder goed zal groeien, maar wat wel beter is voor de natuur.

Om komkommerplanten nog beter te laten groeien in kant-en-klare potgrond, kun je er enkele dingen doorheen mengen. Een goede manier om komkommerplanten beter te laten groeien, is door er wormenmest doorheen te mengen. Net als bij veel andere planten is de opbrengst van een komkommerplant beter wanneer er wormenmest in de grond zit. Om de kant-en-klare potgrond te verbeteren met wormenmest, meng je 3 delen potgrond met 1 deel wormenmest, zoals BioGroei Wormenmest of Franky’s Flora Wormenmest. Stel dat je een plantenbak van 4 liter gebruikt, dan heb je dus 3 liter potgrond en 1 liter wormenmest nodig.

wormenmest, vermicompost, dwerg komkommerplant
Ik meng 1 liter wormenmest door de kant-en-klare potgrond. Wormenmest bevat voedingsstoffen, zit vol met micro-organismen en zorgt ervoor dat de structuur van de potgrond nog beter wordt.

Ook is het aan te raden om 2 tot 3 gram biochar per liter potgrond toe te voegen. Hiervoor kun je bijvoorbeeld Terre D’Auguste Biochar gebruiken. Biochar is een koolstof rijke, poreuze stof die wordt verkregen door plantaardig afval op een hoge temperatuur zonder zuurstof te laten afbreken. Het zorgt ervoor dat voedingsstoffen makkelijker opgenomen kunnen worden door komkommerplanten en dat goede micro-organismen beter kunnen overleven in de grond.

biochar, potgrond, dwerg komkommerplanten
Per liter potgrond voeg ik 3 gram biochar toe. De dwerg komkommerplanten worden in een plantenzak van 4 liter geplaatst, dus voeg ik 12 gram biochar toe aan de mix.

Het is een goed idee om mycorrhiza schimmels aan de grond van de komkommerplant toe te voegen, bijvoorbeeld door CellMax Product X, Fungi Life Moestuin Endomycorrhiza Mix, Dutch Ground Control Mycorrhiza Mix, BAC Funky Fungi of Rogis Mycor te gebruiken. Mycorrhiza schimmels leven in de wortels van de komkommerplant. Hier helpen ze de plant om water en voedingsstoffen uit de bodem op te nemen. Hierdoor groeit de komkommerplant beter, kan de plant beter tegen tegenslagen, zoals droogte of een insectenplaag, en wordt de oogst groter.

mycorrhiza, fungilife endomycorrhiza moestuin mix, dwerg komkommerplanten
Als laatste voeg ik een mycorrhiza mengsel toe aan de potgrond mix, om de komkommers meer water en voedingsstoffen op te laten nemen. In dit geval gebruik ik de Moestuin Endomycorrhiza Mix van FungiLife. Hiervan heb je 5 gram per plant nodig.

VERZORGING VAN komkommerPLANTEN

Om komkommers aan komkommerplanten te laten komen, is het belangrijk dat de plant voldoende licht, water en plantenvoeding krijgt. In vergelijking met dwerg paprikaplanten, peperplanten en tomatenplanten, zijn dwerg komkommerplanten een stuk groter. Hierdoor hebben ze meer van alles nodig om lekkere komkommers te produceren.

Warmte en licht voor dwerg komkommerplanten

Komkommerplanten zijn gevoelig voor koude temperaturen. Daarom zijn ze ideaal om binnen te kweken. Ze zijn zelfs zo gevoelig voor kou dat de planten kunnen verwelken wanneer je ze water geeft met koud water. Vanwege hun gevoeligheid voor kou, kun je komkommerplanten het beste in de warmste kamer van het huis zetten. Bij een temperatuur tussen de 22 en 24 graden Celsius zijn komkommerplanten op hun productiefst, en kun je dus de grootste oogst verwachten.

Komkommerplanten hebben een behoorlijke hoeveelheid licht nodig. Om lekkere komkommers vol met vitamine en antioxidanten te kunnen oogsten, heeft de plant eigenlijk 25 mol per vierkante meter per dag nodig. Dit is behoorlijk wat licht, en daarom voor veel hobby kwekers niet haalbaar. Probeer de komkommerplant daarom bij het zonnigste raam in huis te zetten en binnen de perken van je budget de krachtigste kweeklamp te kopen die je kunt betalen. Probeer de kweeklamp niet langer dan 18 uur per dag aan te zetten, omdat de komkommerplanten rust nodig hebben om goed te groeien. Op de pagina over kweeklampen vindt je meer informatie over het kiezen en gebruiken van een kweeklamp.

Water voor dwerg komkommerplanten

In vergelijking met paprikaplanten, peperplanten en tomatenplanten, verbruiken komkommerplanten veel water. Zoals eerder gezegd kunnen ze aan de andere kant slecht tegen een te natte, zompige grond. Om ervoor te zorgen dat komkommerplanten voldoende water, maar niet te veel water krijgen, kun je een terracotta waterdruppelaar, zoals BioGreen Hydro Wine, of een Blumat druppelaar, zoals de Blumat Classic XL, gebruiken. Het terracotta of keramische deel van deze druppelaars staat in contact met de grond. Zodra de grond droger is dan het terracotta of het keramiek, dan stroomt het water uit de druppelaar de grond in. Wanneer de grond vochtig is, dan wordt de waterstroom gestopt, waardoor de grond nooit te nat kan worden.

blumat, universele water adapter, bewateringskegel
Een Blumat Universele Water Adapter zorgt ervoor dat je komkommerplant altijd voldoende water krijgt, mits de fles natuurlijk regelmatig bijgevuld wordt.

Plantenvoeding voor dwerg komkommerplanten

Komkommerplanten hebben een grote behoefte aan voedingsstoffen. Wanneer je de komkommerplant in een mengsel van nieuwe potgrond en eventueel wat toevoegingen hebt geplant, dan kun je 6 weken na het verplanten beginnen met plantenvoeding geven. Voor het beste resultaat geef je 1 keer per week een dosis vloeibare, biologische plantenvoeding. Een plantenvoeding met een NPK-gehalte van 3-2-4 zou hiervoor ideaal zijn. Komkommerplanten hebben namelijk per plant per week ongeveer 300 milligram stikstof, 200 milligram fosfor en 400 milligram kalium nodig. Dit komt neer op 10 gram van een plantenvoeding met een NPK van 3-2-4 per plant per week.

komkommer, plantenvoeding, bemesting, dcm huis en tuin
Om elke week 300 milligram stikstof, 200 milligram fosfor en 400 milligram kalium te geven, kun je bijvoorbeeld elke week 10 gram, of 8 milliliters, DCM Vloeibare Plantenvoeding Huis & Tuin geven.

Zoals zoveel planten reageren komkommerplanten het beste op vloeibare voeding. Om de juiste hoeveelheid plantenvoeding te geven, weeg je het benodigd aantal grammen plantenvoeding af met een weegschaal, voeg je er wat water aan toe en geef je dit aan de komkommerplant.

Het voordeel van biologische plantenvoeding vergeleken met conventionele plantenvoeding voor komkommers, is dat er in biologische plantenvoeding naast stikstof, fosfor en kalium ook microvoedingsstoffen en natuurlijke plantenhormonen zitten. Deze zorgen ervoor dat de komkommerplanten beter groeien, een betere weerstand hebben en een gezondere oogst geven.

Voorbeelden van soorten biologische, vloeibare plantenvoeding die geschikt zijn voor komkommers:

De aanbevolen hoeveelheden zijn gebaseerd op de optimale hoeveelheid kalium per week, vanaf de zesde week na het verplanten. Omdat 1 milliliter plantenvoeding soms zwaarder is dan 1 gram plantenvoeding, geven we aan hoeveel stikstof, fosfor en kalium er in 1 gram, in plaats van in 1 milliliter, plantenvoeding zit. Probeer bij het gebruik van plantenvoeding altijd zo precies mogelijk af te wegen wat je nodig hebt, om verspilling van plantenvoeding en het ophopen van zouten in de bodem te voorkomen.

NATUURLIJKE GROEISTIMULATOREN VOOR dwerg komkommerplanten

Om komkommerplanten een boost te geven, kun je ze vanaf het moment dat ze ontkiemd zijn elke week inspuiten met verdund zeewier extract. Hiervoor meng je 3 milliliters zeewierextract, bijvoorbeeld General Organics Seaweed of BioSolutions Zeewierextract, met 1 liter water. Dit doe je een spuitfles en vervolgens spuit je zowel de bovenkant als de onderkant van de komkommerbladeren hiermee in. Het zeewierextract zit vol met natuurlijke cytokinine, waardoor de bloei en vruchtzetting van de komkommerplant op een natuurlijke manier gestimuleerd wordt.

Een andere manier om ervoor te zorgen dat er meer komkommers aan de komkommerplant komen en dat de komkommers meer antioxidanten bevatten, is om de komkommerplanten elke 2 weken met humuszuren in te spuiten. Hiervoor meng je 10 milliliters humuszuren, bijvoorbeeld Terra Aquatica Liquid Humic Acid of Fluvic 25, met 500 milliliters water. Dit spuit je elke 2 weken op de boven- en onderkant van de bladeren van de komkommerplant.

Om de komkommeropbrengst te vergroten, kun je de komkommerplant elke 2 weken inspuiten met een moringablad aftreksel. Dit maak je door 10 gram moringablad poeder, bijvoorbeeld Jacob Hooy Moringa Oleifera of Mattisson Biologische Moringa Poeder, te mengen met 200 milliliters water. Dit laat je een dag staan en vervolgens filter je het, bijvoorbeeld door mengsel door een koffiefilter te gieten. Moringa bladeren zitten vol met natuurlijke plantenhormonen, zoals auxine, gibberelline en cytokinine. Hierdoor worden de komkommerplanten gestimuleerd om meer bloemen te produceren, waardoor ze meer vruchten krijgen.

Bloemen van dwerg komkommerplanten

Er bestaan twee soorten komkommers: Komkommers waaraan mannelijke en vrouwelijke bloemen komen en die alleen goede vruchten krijgen wanneer ze bestoven zijn en komkommers waaraan alleen vrouwelijke bloemen komen die niet bestoven hoeven te worden. Wanneer je een komkommerras kweekt die bestoven moet worden of wanneer je er niet zeker van bent, dan kun je een zacht kwastje gebruiken om de binnenkant van de open bloemen zelf te bestuiven.

Oogsten VAN KOMKOMMERPLANTEN

Onder de juiste omstandigheden kun je ongeveer 6 weken na het zaaien oogsten. Op de verpakking van de komkommerzaadjes kun je lezen hoe lang de komkommers worden. Zodra ze deze lengte hebben bereikt, kun je de komkommers plukken. Wanneer je de komkommers te lang aan de plant laat hangen, dan worden ze meestal wat bitterder van smaak.

Vragen en opmerkingen

Het zelf kweken van groenten, fruit, kruiden en bloemen gaat meestal gemakkelijk, maar soms zit er ook wel eens wat tegen. Mocht je een vraag hebben over het kweken van planten, dan zullen wij deze zo goed mogelijk proberen te beantwoorden. Je kunt je vragen onderaan deze pagina stellen, via het Disqus formulier. Om naar het Disqus formulier te gaan, moet je nog iets verder naar beneden scrollen, tot voorbij de advertenties.

Bronnen en verder lezen