De Moestuin: De Ideale Moestuingrond voor een Goede Oogst

DE MOESTUIN: DE IDEALE MOESTUINGROND VOOR EEN GOEDE OOGST

Planten zijn afhankelijk van de grond voor hun water en voedingsstoffen. Een slechte kweekbodem zorgt bijna altijd voor een kleinere oogst en voor een minder lekkere oogst. Het is daarom erg belangrijk om aandacht aan de grond van je moestuin te besteden. In dit artikel lees je alles over het zelf mixen van een moestuingrond of het kopen van een kant-en-klare moestuingrond. De tips zijn zeer geschikt voor een vierkante meter moestuinbak of voor een plantenbakken moestuin. We zijn op dit moment hard aan het werk aan een hele serie artikelen over de eigenschappen van een gezonde bodem. Hierdoor kan het zijn dat alle links naar andere pagina's nog niet 100% goed werken.

Wat is de functie van moestuingrond?

Moestuinbak gevuld met kant-en-klare moestuin grond, zeer rijk in organisch materiaal.
Moestuinbak gevuld met kant-en-klare moestuin grond, zeer rijk in organisch materiaal.

De grond in je moestuin is het leefgebied van de wortels van je planten. Zoals je misschien weet nemen de plantenwortels water met daarin mineraalrijke voedingsstoffen opgelost op. Het water en de voedingsstoffen worden vervolgens door de plant gebruikt om te groeien, te bloeien en om vruchten van te maken. De moestuingrond is dus allereerst een opslagplaats voor water en mineraalrijke voedingsstoffen voor je moestuin planten.

Waaruit bestaat een goede moestuingrond?

Een slaplant in een grond met veel zand en weinig organisch materiaal.
Een slaplant in een grond met veel zand en weinig organisch materiaal.

Een perfecte moestuingrond bestaat niet. Wanneer je de wereld over zou reizen en bij verschillende kwekers zou gaan kijken, dan zul je zien dat iedereen weer een ander kweekmedium gebruikt voor hun planten. Wanneer we ervan uit gaan dat jouw moestuin zich buiten bevind in ons natte, vrij koude Noord-Europese klimaat, en dat je verschillende soorten planten op een relatief klein stukje grond kweekt, dan zijn er enkele “ingrediënten” die ervoor zorgen dat jou planten het goed zullen doen.

Allereerst bevat een goede moestuingrond een mix van zand, silt en klei. Dit wordt ook wel het anorganisch materiaal genoemd. Dit zijn eigenlijk hele kleine stukjes gesteente. Zand korrels zijn het grootst, klei deeltjes het kleinst en silt deeltjes zitten daar tussen in als het gaat om maat. Door de verschillende grootte hebben zand, silt en klei deeltjes allemaal hun eigen eigenschappen. 

Zand zorgt ervoor dat er veel lucht in de grond zit en dat water snel kan weg stromen. Silt deeltjes houden water en voedingsstoffen losjes vast, waardoor de wortels van planten ze makkelijk kunnen opnemen. Klei houdt water stevig vast, waardoor de wortels het water niet meer kunnen opnemen, en zorgt voor houvast. Wanneer zand, silt en klei in de juiste verhoudingen gemengd worden, dan zal de grond genoeg water en voedingsstoffen vast houden en kunnen afstaan aan de wortels, zonder dat er plassen ontstaan.

Naast het anorganische materiaal bevat een goede moestuingrond organisch materiaal. Dit is een mix van dode plantenresten en soms ook van dode dierenresten. Een deel van deze resten zijn al heel oud, en in humus veranderd. Een ander deel van de resten is nog niet gecomposteerd of maar gedeeltelijk gecomposteerd. Door het afbreken van de resten komen voedingsstoffen voor de planten, maar ook voor de dieren, schimmels en bacteriën, in de bodem vrij. Door voldoende ongecomposteerde plantenresten, gedeeltelijk gecomposteerde plantenresten en humus in de grond te verwerken zorg je ervoor dat er voedingsstoffen in de bodem zitten voor je moestuinplantjes en voor de rest van het bodemleven.

Samen zorgt de mix van anorganisch en organisch materiaal voor een vruchtbare bodem waarin voldoende water zit om je planten goed te laten groeien, maar waar geen water op blijft staan zodat de wortels kwetsbaar worden voor slechte schimmels en bacteriën. Daarnaast zorgt een goede grondmix ervoor dat goede dieren, schimmels en bacteriën het naar hun zin hebben, en daardoor de bodem in een top conditie houden.

Waar haal ik goede moestuingrond vandaan?

Er zijn veel tuincentra waar je zakken “moestuingrond” kunt kopen. Vaak zijn deze relatief duur en is het niet helemaal duidelijk wat erin zit en waar de ingrediënten vandaan komen. Vaak is het ook zo dat een zak die nu gemaakt wordt een andere samenstelling heeft dan een zak die een half jaar geleden is gemaakt. Het is dus moeilijk om te zeggen welke zak kant-en-klare moestuingrond goed is voor jouw moestuin.

Om meer controle te hebben over de eigenschappen van jou moestuingrond kun je ervoor kiezen om deze helemaal zelf te mengen, of om extra ingrediënten aan je zak kant-en-klare moestuingrond toe te voegen. Uiteraard vergt dit iets meer tijd, maar over het algemeen is dit het waard, omdat je planten beter bestand zijn tegen periodes van droogte en regen en omdat slechte schimmels en bacteriën minder de kans krijgen om zicht te verspreiden.

Hoe mix ik mijn eigen moestuingrond?

Zoals je hierboven hebt kunnen lezen bestaat een goede moestuingrond uit een mix van anorganisch materiaal (zand, silt en klei) en organisch materiaal (ongecomposteerde en gedeeltelijk gecomposteerde planten en humus). Het gaat hierbij om de verhoudingen tussen alle ingrediënten, een beetje net zoals wanneer je een cake gaat bakken. We beginnen met het hele "recept", en leggen je daarna wat de functie van elk "ingredient" is. Daarnaast vertellen we je ook waar je alle "ingrediënten" kunt kopen.


Het recept van onze moestuingrond mix is dus als volgt:

  • 18 delen zand
  • 18 delen silt
  • 9 delen klei
  • 1/6 deel houtachtig materiaal
  • 1/6 deel bladeren van bomen
  • 1/6 deel verse, groene planten resten
  • 2 1/4 deel gedeeltelijk gecomposteerd materiaal
  • 2 1/4 deel humus

Hierbij kan "een deel" elk object zijn dat je gebruikt om de hoeveelheden mee af te meten, zoals een schep, een bakje, een emmer of een kruiwagen. Voor het beste resultaat zorg je ervoor dat je zand, silt en klei allemaal ofwel droog ofwel vochtig zijn, en dat het hout, de bladeren en de groene planten resten klein zijn gemaakt en goed zijn aangedrukt.

anorganische moestuingrond mix
organische moestuingrond mix


Anorganische grond mix

Klei, lavameel silt en zand samples.
Links boven: Klei - Rechts boven: Lavameel silt - Onder: Zand

Om de anorganische mix te maken heb je zand, silt en klei nodig. Voor de moestuingrond wil je een grond waarin veel water en voedingsstoffen beschikbaar zijn voor je planten. De meeste planten die we in de moestuin kweken hebben hier namelijk veel van nodig om een grootte oogst te geven die ook nog eens lekker smaakt. Daarnaast wil je dat de planten niet zo maar omvallen, maar wil je ook niet dat de wortels zo veel weerstand ondervinden om goed te groeien dat ze zich niet kunnen ontwikkelen. Een “leem grond” heeft deze eigenschappen, en is dus zeer geschikt voor een moestuin.

Om een leemgrond te maken mix je normaal 2 delen zand met 2 delen silt en 1 deel klei. Omdat wij er vanuit gaan dat je er later ook nog organisch materiaal door mengt mix je nu 18 delen zand, 18 delen silt en 9 delen klei.

  • Voor het zand kun je het beste zilverzand of kwartszand gebruiken.
    • Dit aan kun je onder andere HIER, HIERHIER en HIER kopen in kleine verpakkingen en HIER en HIER in grote verpakkingen.
  • Voor het silt kun je het beste lavameel gebruiken, omdat dit eenvoudig te verkrijgen is. Vraag wel even na wat de korrelgrootte is van het lavameel, silt heeft een korrelgrootte tussen de 0.05 en 0.002 mm. Ondanks dat lavameel geen “silt” in de naam heeft, is het, als de korrelgrootte maar tussen de 0.05 en 0.002 mm is, niet anders dan silt uit de grond: het is fijngemalen gesteente.
  • Voor het klei kun je zoeken naar bentoniet, dit is relatief goedkoper dan kleipoeder dat gebruikt wordt voor cosmetische of kunst doeleinden.
    • Klei, bentoniet, ook wel zandgrond verbeteraar genoemd, kan HIERHIER, HIER en HIER gekocht worden.

Het is af te raden om kant-en-klare “leem” te kopen, omdat dit vaak de verkeerde verhoudingen zand, silt en klei bevat, omdat het meestal is bedoeld om mee te doe-het-zelven.

Wanneer je de anorganische grondmix gemaakt het, is het handig om te controleren of het zand, silt en klei de juiste verhoudingen hebben. Dit kun je zelf doen met een eenvoudige test die we HIER (link in aanbouw) voor je beschreven hebben. Je wilt dat het anorganische deel van de grond ongeveer 40% zand, 40% silt en 20% klei bevat. Op het totale grond mengsel (incl. organisch materiaal) zit er dan 36% zand, 36% silt en 18% klei in de grond. Vooral wanneer het klei gehalte te hoog is, is het aan te raden om zand en eventueel silt toe te voegen. Een teveel aan zand of silt is vaak niet erg voor de groei van je planten, maar een teveel aan klei is vaak nadelig voor de groei.

Organische mix

beukenhoutsnippers
Beukenhoutsnippers voor in het deel vers organisch materiaal.

Om de organische mix heb je “vers” plantaardig afval, gedeeltelijk gecomposteerd plantaardig afval en humus nodig. Hierbij wil je ongeveer 10% vers materiaal, met 45% gedeeltelijk gecomposteerd materiaal en 45% humus mengen. In de complete moestuingrond mix (incl. anorganisch materiaal) zit dan 1% vers materiaal, 4.5% gedeeltelijk gecomposteerd materiaal en 4.5% humus. Wanneer je de organische mix op zichzelf zou maken dan mix je 2 delen vers materiaal met 9 delen gedeeltelijk gecomposteerd materiaal met 9 delen humus. Wij gaan er vanuit dat je ook anorganisch materiaal door de moestuingrond mix mengt, daarom meng je 1/6 deel hout, 1/6 deel bladeren, 1/6 deel groene planten delen, 2 1/4 deel compost en 2 1/4 deel humus.

Het hout, de bladeren en de groene planten delen zijn samen het verse organische materiaal in de bodem. Je kan hiervoor de volgende "ingrediënten" gebruiken:

  • Hout: fijne houtsnippers, natuurlijke houtvezels (e.g. knaagdieren bodembedekker) of boomschors
  • Bladeren: boombladeren
    • Deze kun je zelf rapen in de herfst. 
  • Groene planten delen: pas geoogste groene planten
    • Hiervoor kun je de groene planten bijvoorbeeld groenten afval uit de keuken gebruiken, mits ongekookt, of planten zonder bloemen en vruchten uit de tuin, of een groenbemester die je zelf gezaaid hebt. Groenbemesters kan je HIERHIER, HIER en HIER kopen.

Zorg ervoor dat je de bladeren en het groente en fruit afval wat kleiner maakt voordat je het mixt. Dan is het makkelijker om het te mixen en kunnen de wortels van je planten er makkelijk omheen groeien. Je kan hier eventueel een shredder voor gebruiken, deze kan je HIER kopen. Mocht je de grondmix in de winter, lente of zomer gaan maken, dan kun je de boombladeren er later, in de herfst, door heen mengen.

boombladeren en vers gras
Boombladeren en vers gras voor in het deel vers organisch materiaal.

Voor het gedeeltelijk gecomposteerde materiaal kun je ofwel materiaal van je eigen compostbak gebruiken, of je kunt kant-en-klare compost kopen. Je kunt dan bijvoorbeeld kiezen voor wormencompost, bokashi, of GFT tuincompost.

Elke soort kant-en-klare compost heeft weer zo zijn eigen voordelen. Er is tegenwoordig vooral veel onderzoek naar het effect van compost gemaakt door wormen. Over het algemeen doen planten die in een grond mix groeien waaraan wormencompost, ook wel wormenmest of vermicompost genoemd, aan toegevoegd beter. Daarnaast zitten er in sommige soorten wormencompost, zoals DEZE, meestal nog levende wormen in de zak die dan in jouw moestuin verder kunnen gaan met het composteren van het verse plantenafval en de grond luchtiger kunnen maken. Je kan er ook voor kiezen om een "moestuingrond" te gebruiken in plaats van compost. Meestal bevatten deze zakken zowel compost als humus, waardoor je minder hoeft te mengen. Zorg er dan wel voor dat je een soort kiest waar geen extra meststoffen aan toegevoegd zijn. Let erop dat de compost die je kiest niet is aangevuld met extra meststoffen.

Composthoop
Een composthoop.

Humus wordt soms ook wel teelaarde, zwarte grond, of tuinaarde genoemd. Je herkent het meestal aan de donker bruine of de zwarte kleur. Humus bestaat uit allemaal kleine deeltjes planten die lang zijn gecomposteerd. Dit betekent dat je op zoek bent naar een mengsel waarbij je niet meer kan zien van welke plant het afkomstig is. Dit kan soms nog wel eens tricky zijn, omdat kokos producten bijvoorbeeld vaak niet gecomposteerd is, maar er wel op lijkt. Kokosvezels zijn eigenlijk iets wat je met de houtsnippers in het verse materiaal zou kunnen vervangen. Doordat er zo veel verschil is in wat er al humus wordt verkocht, kun je niet meer doen dan goed kijken: Probeer voor de humus een product te vinden dat een hoog percentage organische stof heeft (meer dan 70%), waaraan geen extra meststoffen of plantenvoeding aan toegevoegd zijn, wat donker bruin of zwart van kleur is en waar je geen stukjes plant in ziet die je nog kan herkennen (bijvoorbeeld een stukje blad of tak). Enkele voorbeelden hiervan zijn: DCM Vivimus (HIERHIER, HIER en HIER) en tuinturf (HIERHIER, HIER en HIER).

Tuinturf
Tuinturf, rijk in humus.

Complete moestuingrond mix

Wanneer je de anorganische en de organische moestuingrond mix hebt gemaakt is het tijd om ze bij elkaar te voegen. Voor je moestuin wil je een grondmengsel dat ongeveer 10% organisch materiaal bevat. Dit betekent dat je voor elke 9 delen anorganisch materiaal 1 delen organisch materiaal toevoegt. Dit is veel lager dan de meeste kant-en-klare moestuingrond mixen die je in het tuincentrum kunt kopen. Onderzoeken hebben laten zien dat een bodem met minder dan ongeveer 3.5% organisch materiaal niet vruchtbaar genoeg is om een goede oogst te geven, maar niet als je veel meststoffen gaat toevoegen. Aan de andere kant hebben je planten weinig baat bij een grond die meer dan 5% organisch materiaal bevat. Sommige onderzoeken laten zelfs zien dat de wortels van planten minder goed groeien wanneer er meer dan 10% organisch materiaal in de grond zit. 

samenstelling moestuingrond

Hoe kies ik een goede kant-en-klare moestuingrond?

Er zijn tegenwoordig veel verschillende merken kant-en-klare moestuingrond te koop. De meeste hiervan zijn biologisch, wat betekend dat de grondstoffen waaruit ze bestaan niet zijn behandeld met slechte bestrijdingsmiddelen of met meststoffen die gemaakt zijn van planten en dieren die bestrijdingsmiddelen hebben gekregen. Hierdoor heb je minder risico dat de planten in jouw moestuin schadelijke stoffen bevatten.

De meeste zakken moestuingrond bevatten vooral organisch materiaal. Over het algemeen zie je dat er veel veen of turf producten worden gebruikt en soms ook kokos producten of compost van bomen of GFT. Op een enkele uitzondering na zit er maar een klein percentage zand, silt of klei in de kant-en-klare moestuingrond mixen. Zoals hierboven beschreven hebben zand, silt en klei deeltjes eigenschappen die goed zijn voor onze moestuinplantjes. Het is daarom aan te raden om een kant-en-klare moestuingrond in ieder geval te mengen met zand. Op die manier komt er meer lucht in de grond en kan water beter wegstromen. Meng de moestuingrond dan met minimaal dezelfde hoeveelheid zand (e.g. 1 emmer zand met 1 emmer moestuingrond). Later zou je dan nog een test kunnen doen om te bepalen hoeveel zand, silt en klei er in je moestuingrond zit, zodat je eventueel nog water meer zand, silt en klei kan toevoegen.

Hieronder hebben we zo veel mogelijk informatie over kant-en-klare moestuingrond voor je opgezocht. Helaas is er bij bijna geen enkel product informatie over hoeveel organisch materiaal, hoeveel zand, silt en klei, of hoeveel stikstof, fosfor of kalium erin de moestuingrond zit. Het is daarom moeilijk om aan te geven hoe “goed” een bepaalde zak moestuingrond is, en wat je eventueel zou kunnen bijvoegen om de kwaliteit te verbeteren. Zeker omdat de zakken als het gaat om samenstelling per batch kunnen verschillen is het vooral zaak dat je goed kijkt naar hoe de grond is samengesteld. Doe bijvoorbeeld een testje om te zien wel anorganisch materiaal erin zit en kijk bijvoorbeeld of je kan zien welke soorten organisch materiaal er in de grond zit.

BioGanna Terra Plus (BIO)

Deze landbouw grond mix bestaat onder andere uit witveen, kokosvezel, “organische grondverbeteraar” en extra meststoffen. Zoals bij voor (pot)grond mixen is er geen informatie geven het percentage organische stof, zand, silt, klei, stikstof, fosfor of kalium er in de mix zit. Hierdoor is het moeilijk te zeggen wat je er precies aan toe moet voegen om de mix geschikt te maken voor een outdoor moestuin.

Deze moestuingrond is HIER verkrijgbaar.

Culvita Moestuingrond (BIO)

Er is weinig informatie over deze moestuin grond bekend. Het zou tuinturf, turfstrooisel, kokosvezels, compost en houtsnippers bevatten. Daarnaast zouden er extra meststoffen aan toegevoegd zijn. Deze moestuingrond is nog vrij nieuw, dus hopelijk kunnen we binnenkort meer informatie geven over deze soort moestuingrond.

Deze moestuingrond is HIER verkrijgbaar.

DCM Ecoterra Groenten en Kruiden (BIO)

Ondanks dat de DCM Ecoterra potgrond en kwekersgrond vrij populair zijn, is er weinig informatie over de samenstelling aanwezig. Er zou extra zeewierkalk in zitten om de pH waarde van de grond omlaag te brengen, maar er staat niet vermeld wat de uiteindelijke pH waarde van de grond is. Daarnaast zou er lavameel in zitten. Zoals hierboven beschreven is dit een goede eigenschap, omdat lavameel in de meeste gevallen een vorm van silt is. Door silt aan de bodem toe te voegen vergroot je de hoeveelheid water in de grond. Uiteraard kan dit wel nadelig zijn als je de potgrond door een bestaande grond mengt waar al veel silt en/of klei in zit.

Deze moestuingrond is HIER, HIER, HIER, HIER en HIER verkrijgbaar.

DCM Vivimus Groenten en Fruit (BIO)

De DCM Vivimus Groenten en Fruit grondmix is meer bedoeld als een bodemverrijking dan als een potgrond. Het bevat onder andere zeewiermeel en gedroogde paardenmest. Daarnaast zou het een hoog humus gehalte hebben, maar precieze cijfers over hoeveel organische stof, humus of anorganische stof in deze mix zit is niet te vinden.

Deze moestuingrond is HIER en HIER verkrijgbaar.

ECOStyle Potgrond Moestuin (BIO)

ECOStyle Potgrond Moestuin zou gecomposteerde kokosvezels bevatten. Het is niet duidelijk hoe goed deze zijn gecomposteerd. Ook hier zijn er weer extra meststoffen aan toegevoegd. Verder is er weinig informatie over wat de samenstelling is van deze moestuingrond.

Deze moestuingrond is HIER en HIER verkrijgbaar.

ECOStyle Plantaarde Moestuin en Siertuin (BIO)

De plantaarde van ECOStyle is meer een bodemverrijking dan een potgrond. Dit betekent dat je dit niet direct uit de zak zou gebruiken voor in een moestuinbak, maar dat je het door een bestaande bodem mengt. Over deze grond is relatief veel informatie beschikbaar: Het bevat compost van loofboom schors, gecomposteerd naaldhout schors, koksvezels, kokoschips en wit zand. Het is niet duidelijk hoeveel procent zand erin zit, maar het vermoeden is dat dit niet hoog is omdat er wordt gezegd dat het een “hoog gehalte organische stof” heeft. Hierdoor zou je deze mix goed kunnen gebruiken als een gedeeltelijke vervanging van de organische mix. Je zou dan nog wel vers plantenafval en humus moeten toevoegen.

Deze moestuingrond is HIER verkrijgbaar.

Moeder Aarde Natuurgrond voor Sier en Moestuin (BIO)

Over deze grond mix is weinig bekend. Het zou in ieder geval om een biologische mix gaan.

Deze moestuingrond is HIER verkrijgbaar.

Pokon Moestuin Grond (BIO)

De Pokon moestuin grond mix zou onder andere turfstrooisel, tuinturf, compost, houtvezel en extra plantenvoeding bevatten. Ook dit klinkt weer als een mix waar geen of weinig anorganische stof in zit. Dit zou betekenen dat je het kan gebruiken als een gedeeltelijke vervanging van de houtsnippers, de gedeeltelijk gecomposteerde plantendelen en de humus uit onze organische mix.

Deze moestuingrond is HIER en HIER verkrijgbaar.

Pokon Moestuinbakken Mix (BIO)

De Pokon Moestuinbakken mix bevat tuinturf, vermiculiet, compost, houtvezels en extra meststoffen. Hier is er wel informatie gegeven over de NPK waarde van de meststoffen, deze zijn namelijk 10-4-4. Helaas is er ook hier geen info over hoeveel procent organische stof, zand, silt, klei, stikstof, fosfor en kalium er in de totale mix zit. Zoals de meeste moestuin grond mixen is deze mix dan ook weer een goede vervanging voor een deel van de organische mix van een onze moestuingrond. De vermiculiet is een anorganisch materiaal, maar veel groter dan zand, silt en klei. Daarom is het nog steeds aan te bevelen om hier een anorganische mix aan toe te voegen, zodat de waterdoorlaatbaarheid en de luchtigheid van de grond op niveau blijft.

Deze moestuingrond is HIER verkrijgbaar.

Viano Bodemverbeteraar Groenten en Kruiden

Deze bodemverbeteraar voor de moestuin wordt gebruikt om door een bestaande bodem te mengen, en niet als complete moestuingrond. De mix bevat tuinturf, turfstrooisel, compost van loofboom schors en extra meststoffen. Dit betekent dat er geen anorganische ingrediënten in zitten, en dat je deze mix dus als een gedeeltelijke vervanging van de organische mix kan gebruiken. Het is niet helemaal duidelijk of deze mix biologisch is of niet.

Deze moestuingrond is HIER verkrijgbaar.

Heb jij meer informatie over een moestuingrond die hierboven staat? Of ken jij een kant-en-klare moestuingrond mix die nog niet in het lijstje voorkomt? Stuur dan een berichtje naar info@foodplanting.com

Moet ik elk seizoen nieuwe moestuingrond aanschaffen of mengen?

Een moestuingrond kun je jaren lang blijven gebruiken, op voorwaarde dat je er wat zorg en liefde insteekt. Je kunt je moestuingrond beter zien als een huisdier dan als een levenloze knuffel. In de praktijk betekend dit dat je regelmatig moet “onderzoeken” hoe gezond je grond is en dat je af en toe wat onderhoud aan de bodem moet plegen. Zo is het handig om regelmatig vers organisch materiaal toe te voegen en om af en toe te testen of de verhouding tussen de hoeveelheid anorganische stoffen nog op peil is. Binnenkort kun je hier een heel artikel over vinden, waar we dit in detail uitleggen.

Moestuingrond advies nodig?

Heb je advies nodig over jou moestuingrond? Stuur ons dan een mailtje naar info@foodplanting.com of plaats een Disqus bericht hieronder! Probeer als het even kan een goede beschrijving van jou grond, jou moestuin doelen en een goede foto van je grond mee te sturen.

Bronnen en verder lezen

De FoodPlanting Methoden

Onze artikelen zijn het resultaat van vele wetenschappelijke artikelen door te pluizen en de resultaten daarvan uit te proberen in onze eigen tuin. Een selectie van de artikelen kun je hier vinden, voor specifieker artikelen bij de informatie op deze pagina kun je altijd een berichtje sturen. Dit zorgt er soms voor dat ons advies (erg) afwijkt van de adviezen van andere huis-tuin-en-keuken informatie bronnen. Zelf ben ik opgeleid als wetenschapper, dus geloof ik sterk in het gebruik van methodes die "statistisch bewezen" zijn. Zoals de scheikunde leraar altijd zei: "Meten is weten". Door deze "science based" aanpak zijn onze adviezen soms in strijd met "de volksmond", en ook niet altijd het eenvoudigst. Een geruststelling is dat planten hard zijn, anders zouden er niet zo veel zijn en zouden ze het niet zo lang volhouden op deze planeet. Daarom is het meestal prima als je een tussen weg neemt tussen onze wat moeilijkere nerdy methoden, en de eenvoudigere huis-tuin-en-keuken methoden.