Winterharde citrusbomen: Hoe je citrusbomen het hele jaar in de tuin kan houden

WINTERHARDE CITRUSBOMEN

Wanneer je een citrusboompje, zoals een calamondin, citroen, sinaasappel of limoen, zomaar buiten zet in de winter zal de plant het waarschijnlijk niet overleven. Om citrusbomen levend te houden als het koud is begin je met een ras te kiezen dat minder gevoelig is voor kou. Daarnaast moet je er voor zorgen dat de plant groot en sterk is voordat de winter begint. Wanneer het gaat vriezen, dan is het verstandig om de citrusbomen extra te beschermen tegen de vorst. Doe je dit allemaal, dan is de kans groot dat je citrusboom de winter zal overleven, en kan je dus jaren genieten van een citrusboom in je tuin of op je balkon, die niet binnen hoeft te overwinteren.

Geen grote lezer? Scroll dan naar beneden, hier vindt je een korte samenvatting!

Citrusbomen en Vorst

Wanneer het vriest zet water zich om in ijs. Een groot gedeelte van een citrusboom bestaat uit water. Als dit water bevriest, en dus ijs wordt, dan gebeuren er twee dingen die voor schade zorgen: Ten eerste kan water in de vorm van ijs niet gebruikt worden door de plant. Hierdoor droogt de citrusboom uit, en kan er bijvoorbeeld geen fotosynthese plaats vinden. Ten tweede worden de cellen van de plant beschadigd wanneer het water om wordt gezet in ijs. Zoals je misschien weet neemt water toe in volume wanneer het bevriest. Daarom moet je bijvoorbeeld geen glazen fles gevuld met water in de diepvries doen, de fles "explodeert" omdat het volume van het water groter wordt als het in ijs verandert. Iets soortgelijks gebeurd met de cellen van de citrusbomen: de cellen zijn gevuld met voornamelijk water, als deze bevriezen dan gaan de celwanden kapot doordat het volume van het water dat in ijs verandert te groot wordt. Het is daarom belangrijk om er voor te zorgen dat er zo min mogelijk van het water dat in een citrusboom zit omgezet wordt in ijs.

Citrusvruchten en Vorst

De vruchten die aan een citrusboom hangen zijn een stuk gevoeliger voor vorst dan de boom zelf. De vruchten zullen 2 a 3 graden eerder beschadigen dan de plant. Vooral onrijpe vruchten zullen vorst slecht overleven. Door de schade die citrusvruchten oplopen door de vorst zullen ze na een paar dagen na de vorst zullen de meeste vruchten van de boom afvallen. Het is daarom aan te raden om rijpe vruchten te plukken voor het gaat vriezen. Grote vruchten zoals sinaasappels en grapefruits hebben in ons klimaat met weinig zon en relatief lage zomer temperaturen soms wel meer dan een jaar nodig om te rijpen. Je kan daarom voor buiten het best kiezen voor citrussoorten met kleine vruchten, zoals kumquats, calamondins en hybrides van deze soorten. Je hebt dan meer kans dat je elk jaar je eigen gekweekte citrusvruchten kan oogsten.

Winterharde Citrusrassen

winterharde wilde citroen, poncirus trifolia

Een wat oudere (+ 4 jaar) citrusboom van een koud bestendig ras kan met goede verzorging en voorbereiding zonder bescherming meestal een aantal uur in -8 graden Celsius overleven. Hou bij het kiezen van een citrusboom voor buiten wel in gedachten dat het ras niet 100% bepaald hoe goed een citrus tegen kou kan. De wortel waarop de boom geënt is, de gezondheid van de boom, de grootte van de boom en hoe lang het koud is spelen allemaal een rol.

De meest winterharde citrus is de wilde citroen (Poncirus trifolia of Citrus trifoliata). De vruchten van deze boom zijn niet echt lekker, maar er zijn recepten waarbij vooral de schil van deze citroen wordt gebruikt. Van de lekkerdere citrusrassen zijn kumquats (Citrus japonica of Fortunella soorten), calamondins (Citrus mitis), mandarijnen (Citrus reticulata), bittersinaasappelen (Citrus aurantium) en satsumas (Citrus unshiu) het best bestand tegen de kou. Daarnaast zijn sinaasappels (Citrus sinensis) en grapefruits (Citrus paradisi) redelijk bestand tegen een beetje kou net boven het vriespunt, maar hebben het vaak moeilijk bij echte vorst. 

Belangrijk om te weten is dat citroenen (Citrus limon) en limoenen (Citrus aurantifolia) heel gevoelig zijn voor kou. Na 30 minuten in -2 graden Celsius te hebben gestaan kan een citroen of limoen plant al erge schade oplopen of zelfs dood gaan. Vooral wanneer je een citroenboom of een limoenboom bezit is binnen overwinteren de beste optie. 

Leeftijd en de Winterhardheid van Citrusbomen

Als het erg koud wordt, of voor een lange periode vriest kan het zijn dat bepaalde delen van een citrusboom beschadigd raken. De meeste citrusbomen zullen herstellen van deze schade wanneer alleen de bladeren zijn beschadigd door de vorst. Wanneer het hout (takken en stam) vorstschade heeft opgelopen, dan zal de plant minder goed herstellen. Hoe dunner de houten delen van de boom, hoe groter de kans is dat de houten delen tot in de kern bevriezen. Over het algemeen zijn oudere citrussen dikker en groter, en daarom zijn oudere citrussen beter bestand tegen de vorst omdat de kans kleiner is dat de plant tot in de kern van de houten delen bevriest. Wanneer je citrusboom nog klein en jong is (onder de 4 tot 6 jaar), dan kan je de boom wanneer het lang, vaak of hard vriest beter binnen zetten.

Een Winterharde Citrusboom Kopen

Wanneer je er over denkt om een citrusboom permanent in je tuin te laten staan is het dus belangrijk om een wat oudere boom met een dikke stam en dikke takken en van een kou bestendig ras uit te kiezen. Net als wanneer je een citrusboom gaat kopen die niet buiten blijft staan in de winter is het belangrijk om op de conditie van de boom te letten voordat je hem koopt. Kijk of er bijvoorbeeld blad-, schild- of wolluizen op zitten, of de bladeren mooi groen zijn, en of de plant in een pot zit die niet veel te klein is. Wanneer je er voor kiest om je citrusboom online te kopen, dan kan het raadzaam zijn om te vragen naar een foto van de planten die op dat moment te koop zijn. Op die manier kan je kijken of de stam en de takken dik genoeg zijn, en of de boom er gezond uit ziet. Laat je niet verleiden door bomen met veel vruchten, deze bomen zijn vaak geholpen met allerlei pepmiddeltjes. De conditie van de bladeren en de dikte van de stam en takken vertellen meer over de conditie van de citrusboom dan de vruchten die aan de boom hangen!

De kumquat is een ideale citrusboom voor buiten. Niet alleen is de kumquat goed bestand tegen de kou, de vruchten zijn ook nog eens vrij zuur en klein. Dit betekend dat de vruchten in een relatief korte tijd rijp worden, waardoor de kans groot is dat je elk jaar een aantal kumquats van je eigen kumquatboom kunt oogsten als deze buiten staat. Wanneer je graag een kumquat in je tuin wilt zetten, dan kan je HIER en HIER vaak wat grotere, oudere kumquat bomen vinden met wat dikkere stammen. Daarnaast kan je HIER zaadjes voor een kumquat vinden. Deze zou je dan zelf op een geschikte onderstam van bijvoorbeeld een wilde citroen kunnen enten, om een zo sterk mogelijk citrusboom te kweken. Vraag bij het kopen van zaadjes wel even na of de bloemen met de hand bestoven zijn, om te voorkomen dat het plantje dat uit het zaadje komt een kruising is van twee verschillende soorten citrusrassen.

De calamondin, ook wel mini-sinaasappel genoemd, heeft net als de kumquat kleine, zuren vruchten. In combinatie met dat de calamondin goed bestand is tegen de kou, zorgt het ervoor dat deze citrus ideaal is als buitenplant. Een ander voordeel is dat er een vrij groot aanbod is aan calamondin citrusbomen. Dit zorgt ervoor dat je veel keus hebt en dat de prijzen relatief laag zijn. Waar je wel op moet letten is dat een hoop van de calamondin bomen die verkocht worden vaak erg jong zijn. Wat grotere calamondin bomen kan je vaak HIER, HIER, HIER, en HIER te krijgen.

Mandarijnen zijn het proberen waard. Ze kunnen in principe redelijk tegen de kou, alleen heb je een warme en zonnige lente en zomer nodig om rijpe vruchten te kunnen oogsten. Het kan zijn dat de mandarijnen relatief zuur zijn vergeleken met de mandarijnen uit de winkel, doordat er hier relatief weinig zonuren per jaar zijn. Een wat oudere boom kan je af en toe HIER vinden.

Standplaats van Citrussen die het Hele Jaar Buiten Staan

citrusbomen buiten in pot houden

Over het algemeen zijn planten die in de volle grond staan beter in staat om met vorst om te gaan dan planten die in een pot worden gehouden. Dit komt vooral omdat de grond een isolerende werking heeft waardoor de wortels beter beschermd blijven tegen de kou. Zorg er wel voor dat je zowel in de breedte als in de diepte genoeg van de bestaande grond vervangt met een grond mengsel dat geschikt is voor citrussen wanneer je ze in de volle grond plant. Het is zeer belangrijk dat je er voor zorgt dat overtollig water bij de citrus weg kan stromen. Daarnaast is het belangrijk dat de grond rondom de citrus vrij is van andere planten, onkruid, en isolerende materialen zoals folie, bladeren, kokosdoppen, boomschors of andere mulch soorten. Hoe beter de zon gedurende de dag op de grond kan schijnen, hoe warmer de grond is, en hoe warmer de citrusboom blijft.

Het nadeel van een citrusboom in de volle grond te zetten is dat je de plant moeilijk naar binnen kan verplaatsen als het toch erg hard gaat vriezen of erg lang gaat vriezen. Een tussen oplossing is om de citrusboom in een plastic pot, afgestemd op het wortelsysteem van citrussen, in de grond te begraven. Mocht de plant dan toch naar binnen moeten kan je de de plant relatief eenvoudig uit de grond halen.

Een citrus doet het het best op een windvrije, zonnige plek. Als je de kans hebt om de plant dicht bij een muur die op het zuiden staat te planten, dan is dit ideaal. Er wordt gezegd dat het op hogere gedeelten warmer is dan op lager gedeelten van een stuk grond. Probeer eventueel het stukje van de tuin waar je de citrus gaat planten op te hogen. Samen zal dit er voor zorgen dat je citrusboom zo warm mogelijk blijft buiten, ook als het vriest.

Dag- en Nachttemperatuur voor de Vorst

De dag- en nachttemperatuur in de weken voordat het gaat vriezen zijn belangrijk voor de winterhardheid van citrussen. Wanneer het overdag boven de 15 graden Celsius is en in de nacht tussen de 0 en 5 graden Celsius in de weken voor de vorst, dan herstellen citrusbomen beter van een aantal uur vorst. Daarnaast zijn citrussen die elke dag veel licht krijgen (bijv. 16 uur lang 20.000 lux, lees HIER meer over lux en citrusbomen) beter bestand tegen vorst dan planten die relatief weinig licht krijgen (bijv. 8 uur lang 20.000 lux).

Dit komt waarschijnlijk omdat citrussen in de volle zon bij 15 graden Celsius of warmer relatief veel water en koolstofdioxide om kunnen zetten in suikers, door een proces dat fotosynthese heet. Lees HIER meer over fotosynthese en citrusbomen. Wanneer het donker is, dan verbruiken citrussen de opgeslagen suikers om te groeien. Als de temperatuur laag is, dan gebeurd dit veel minder. Het idee is dan dat wanneer de nacht temperatuur tussen de 0 en 5 graden is de citrusbomen relatief weinig suikers gebruiken, waardoor ze een reserve opbouwen. Als het dan vriest, dan worden de suikers die aangemaakt zijn tijdens de warme, zonnige dagen en zijn opgeslagen in de citrusboom gebruikt om de plant goed te beschermen en om weer te herstellen. Een beetje zoals dieren die een speklaagje opbouwen om een koude winter te overleven waarin er weinig voedsel beschikbaar is. Je wilt je citrusboom dus eigenlijk vet mesten (of beter gezegd suiker mesten)!

In de praktijk betekend dit dat je de dag- en nachttemperaturen goed in de gaten moet houden. Is het overdag vrij koud in de maand voor de vorst (onder de 15 graden Celsius) en gaat het plots vriezen, dan heeft je citrusboom waarschijnlijk niet genoeg reserves opgebouwd om te herstellen van de vorst. Is het in de nacht vrij warm in de maand voor de vorst (boven de 5 graden Celsius) en gaat het plots vriezen, dan heeft je citrus waarschijnlijk zijn energie al gebruikt om te groeien en is er niet genoeg over om te herstellen van de vorst. In beide gevallen kan je de plant beter binnen zetten tijdens de vorst, zeker wanneer het een paar uur gaat vriezen of wanneer het hard gaat vriezen. Dit is vooral het geval bij "gevoelige" planten, zoals jonge citrusbomen, of bomen die in slechte conditie zijn. Houdt er ook rekening mee dat een aantal dagen relatief warme nachten het effect van een paar weken van warme dagen en koude nachten ongedaan kan maken. Je moet dan eigelijk weer van voor af aan beginnen met het opletten op de temperaturen om te weten hoe goed je citrusboom bestand is tegen de vorst. 

Je kan citrussen helpen met het opbouwen van reserves. Je kan de temperatuur overdag wat verhogen door overdag een soort grote stolp van plastic of glas te gebruiken zodat de temperatuur overdag hoger is. Glas is hiervoor het best, omdat dit het meeste licht doorlaat. Dun, transparant plastic is ook een optie. Voor wat kleinere planten kan je eventueel tomatenhoezen gebruiken. Voor een grotere citrusboom, kan je overwegen om er een makkelijk af te breken broeikas omheen te bouwen, zoals de Sunbubble of een tomatenkas.

Daarnaast kan je ook proberen de hoeveelheid zonneschijn op je citrus verhogen door de plant op de meest zonnige plaats van je tuin of balkon te zetten. In Nederland is het in de winter tussen de 6 en 8 uur licht en zijn er in de winter ongeveer 2 uur zonneschijn per dag. Dit is helaas erg weinig. Je kan daarom proberen om rondom de plant en eventueel op een muur in de buurt van de plant een spiegel of aluminium folie te bevestigen, in de hoop dat er dan meer zonlicht op de plant wordt gereflecteerd. Experimenteer met de hoek waarin je het reflecterende materiaal plaatst en de afstand tussen de reflector en de boom, zodat er zo veel mogelijk zon op de citrus terecht komt. Denk dan bijvoorbeeld aan een tuinspiegel.

De Duur van de Vorstperiode

Hoe strenger de vorst, hoe korter de citrus buiten kan blijven staan. Wanneer het een aantal uur -1 a -2 graden Celsius vriest dan kan een citrusboom van een soort die goed tegen kou kan en energie reserves heeft kunnen opbouwen meestal wel herstellen. Vriest het hard, vanaf -5 graden Celsius en kouder, dan hebben zelfs de beste citrusbomen het moeilijk om te herstellen als ze meer dan 2 uur buiten hebben gestaan.

Daarnaast zal een citrusboom het moeilijker hebben wanneer het regelmatig vriest dan wanneer het een enkele keer vriest. Tijdens de vorst beschadigd de citrusboom een beetje. Zodra het weer wat warmer wordt, dan gebruikt de citrus de energie die opgeslagen is om die schade te herstellen. Hoe vaker het vriest, hoe meer de boom beschadigd raakt en hoe minder energie er over is om te herstellen. In principe is dit nog geen reden tot paniek: je kan namelijk extra maatregelen nemen om een gezonde citrusboom die reserves heeft kunnen opbouwen extra te beschermen tegen erg koude, of langdurig koud periodes.

Lente Vorst en Citrusbomen

Wanneer de temperatuur in de lente opeens lager worden hebben de meeste planten het moeilijk. Dit is zeker het geval voor planten die vrij gevoelig zijn voor vorst, zoals citrussen. Dit komt omdat de plant in de lente weer begint te groeien doordat de temperatuur stijgt en er meer licht is. Nieuwe blaadjes, takken en bloemknoppen gaan daardoor groeien. De pas gegroeide delen zijn natuurlijk een stuk gevoeliger dan de wat oudere delen van de plant, net zoals baby's een stuk gevoeliger zijn dan tieners. Het is dan ook belangrijk om extra bescherming aan te brengen wanneer het opeens gaat vriezen in de lente. Het kan zelfs nodig zijn je citrusboom binnen te zetten mocht de boom veel nieuwe blaadjes en bloemknoppen hebben.

Conditie en de Winterhardheid van Citrusbomen

Zoals met alles dat leeft zijn gezonde, sterke planten het best in staat om met extremen om te gaan. Dit betekend dat je niet alleen aan het begin van de winter maatregelen moet nemen om je citrusbomen de winter door te helpen, maar ook in de lente, zomer en herfst er alles aan moet doen om je citrusbomen zo gezond en sterk mogelijk te houden.

Om er voor te zorgen dat je boom het hele jaar in top conditie is, en dus zo goed mogelijk bestand is tegen winterse kou, zijn er een aantal dingen die je regelmatig moet checken en doen. Controleer de bladeren en takken elke paar weken controleert op schadelijke insecten en bestrijdt deze zo snel mogelijk, niet pas wanneer de plant vol zit. Zorg ervoor dat je citrusboom in de juiste soort grond staat en controleer regelmatig de vochtigheid en de pH waarde. Geef regelmatig een afgemeten dosis plantenvoeding afgestemd op de behoefte van citrusbomen en hou de bladeren in de gaten voor tekenen van tekorten. Hou de wortels in optimale conditie door op het juiste moment water te geven, de wortels voldoende ruimte te geven en de groei van goede schimmels te bevorderen. Samen zorgt dit ervoor dat je citrus gezond en sterk blijft zodat de citrusboom goed en snel kan herstellen van eventuele vorst in de winter.

Water om de Winterhardheid van Citrussen te Verhogen

Citrussen zijn over het algemeen gevoelig voor water. Zowel in de tuin als in de huiskamer krijgen citrussen al gauw te veel water. De stelregel is dat je ervoor zorgt dat de bovenste 5 cm van de grond uitgedroogd is voordat je water geeft. Vanaf september kan je wanneer je citrus buiten blijft staan voor het beste resultaat beter pas water geven wanneer de bovenste 10 cm van de grond is opgedroogd. Uiteraard is het buiten moeilijker om de hoeveelheid water die een plant krijgt moeilijk te controleren. Zorg er daarom voor dat de grond waar de citrusboom in staat goed doorlatend is en dat het overtollige water ook echt weg kan lopen. Een citrusboom die te veel water krijgt in de periode voordat het vriest, heeft namelijk meer kans op schade door de vorst. Let er wel op dat je citrussen die buiten staan in de winter niet vergeet een klein beetje water te geven wanneer het een lange tijd droog is geweest.

Wanneer je weet dat er een grote kans is dat het binnenkort gaat vriezen kan het wel helpen om de grond overdag nat te maken. Grond waar veel water in zit is over het algemeen warmer dan een droge grond. Dit komt omdat water de warmte die overdag van de zon aan de aarde wordt afgegeven beter opslaat dan de niet-water delen van de grond.

Plantenvoeding en de Winterhardheid van Citrusbomen

Plantenvoeding heeft geen "extra" effect op de winterhardheid van je citrusboom. Uiteraard moet je boom in top conditie zijn voordat het gaat vriezen. Dit betekend dat je plant regelmatig een goede dosis plantenvoeding krijgt en dat de potgrond zo is samengesteld dat de citrusboom ook daadwerkelijk de voedingsstoffen kan opnemen.

Citrusbomen Beschermen in de Winter

Er zijn verschillende methoden om citrusbomen die in de winter buiten worden gehouden te beschermen tegen de vorst. Voor alle methoden geldt dat een citrus van een meer kou tolerantere soort, die in goede conditie is en in de weken voor de vorst aan de juiste dag- en nachttemperaturen is blootgesteld hier het meeste profijt van zullen hebben. Deze methoden zijn dus een extraatje om je citrussen te beschermen.

Een goede en goedkope manier om je citrussen tegen vorst te beschermen is door een berg grond om de stam te leggen. Door een berg grond rondom de citrusboom te leggen zal vorstschade zich beperken tot de bladeren en een aantal takken die boven de berg uitsteken. Het hout zal veel minder beschadigd raken door de vorst, waardoor de kans groter is dat de citrus de vorst zal overleven. Dit komt omdat de berg de citrusboom isoleert en doordat de warmte van de zon die overdag door de grond is opgenomen als het donker is afgestaan wordt aan de plant. Het deel van de citrusboom binnen de berg kan tot wel 7 graden Celsius warmer dan de luchttemperatuur zijn.

Om je citrusboom tegen de vorst te beschermen met een berg grond moet je er simpelweg voor zorgen dat je wat extra grond tot je beschikking hebt in de winter. Voor het beste resultaat heeft de grond een samenstelling die geschikt is voor citrussen. Zodra er kans op vorst is, dan maak je een berg rondom de stam en als het even kan een aantal takken van de boom. De berg aarde kan net zo lang blijven liggen als er kans is op vorst. Je kan ook uit voorzorg een berg aanleggen als de nacht temperatuur een tijdje onder de 5 graden Celsius blijft steken. Meestal is dit vanaf eind oktober of begin november. Probeer de berg grond zo hoog mogelijk te maken. Zodra de nacht temperatuur weer stabiel 5 graden of warmer is, is het wel zaak om de berg zo snel mogelijk weg te halen. De grond wordt dan namelijk een paradijs voor schimmels, bacteriën en insecten die de citrusboom kunnen beschadigen. Om de boom nog beter te beschermen, kan je de boom voor het aanbrengen van de berg grond het best insprayen met zwavel, zodat schimmels minder kans hebben om de boom te beschadigen zodra de temperatuur boven het vriespunt komt.

Een andere manier om je citrusbomen te beschermen tegen vorst is door de boom in te wikkelen in isolerend materiaal. Zelfs wanneer het beste, meest dikke materiaal wordt gebruikt is dit minder effectief dan een berg grond. Je kan dit dus beter alleen gebruiken als je citrus niet in de volle grond kan, en je dus geen berg grond rondom de citrusboom kan aanbrengen. Wikkel bij citrussen in pot dan niet alleen de boom, maar ook de pot in.

Ee zijn veel hoezen te koop die je planten tegen vorst zouden beschermen. In het beste geval zijn deze hoezen 1 cm dik. Helaas heeft dit nauwelijks effect op de temperatuur van de boom, in het beste geval is het 0,5 graden Celsius warmer in de hoes dan de buiten temperatuur. Als je je citrusboom wilt inwikkelen, gebruik dan een isolatiemateriaal dat minimaal 10 cm dik is. Een zelfgemaakte wrap van polyurethaan (bekend als pur schuim (of pu schuim) of van geluidsisolatie platen) of polystyreen platen (beter bekend als piepschuim) met daaromheen noppenfolie die redelijk dik is (ofwel waar de noppen groot van zijn) om alles op z'n plek te houden is vaak beter instaat om citrussen te beschermen. Een goede wrap van polyrethaan kan de temperatuur van het deel dat in de wrap zit met 2 graden Celsius verhogen en een wrap van hard, dik polystyreen tot 3 graden Celsius. Dit is dus prima voor lichte nachtvorst, maar niet voor strengere vorst.

Tekenen van Vorstschade aan Citrusbomen

vorstschade citrusbomen

Zelfs als je alle maatregelen hebt genomen om je citrusboom extra te beschermen tegen de vorst, en je er voor hebt gezorgd dat je citrusboom in top conditie was, kan het zijn dat de citrusboom toch wat schade heeft opgelopen na een lange koude periode of na extreme vorst. Tijdens en kort na de vorst kan je meestal aan de bladeren al zien dat ze beschadigd zijn. De beschadigde bladeren worden donker groen en zien eruit alsof ze geweekt zijn in water. Wanneer de bladeren helemaal ontdooid zijn, dan worden ze meestal brons bruin of zien ze eruit alsof ze gebleekt zijn. Jonge bladeren worden vaak zwart in plaats van bruin of bleek wanneer ze beschadigd zijn door de vorst. 

Het is overigens normaal dat de bladeren van je citrusboom geel kleuren wanneer het kouder wordt, meestal wanneer het 5 graden Celsius of kouder is, maar niet vriest. Soms vallen de bladeren dan ook af. Dit komt omdat de citrusboom moeite heeft met het opnemen van voedingsstoffen en het verdelen van de voedingsstoffen over de plant. Zodra het weer warmer wordt, dan kan de citrus weer voedingsstoffen opnemen en zullen de bladeren weer herstellen.

Een aantal dagen na de vorst kan het zijn dat de beschadigde bladeren van de boom afvallen. Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar dit betekend dat het hout van de boom niet beschadigd is. Dit is dus eigelijk een goed teken! Blijven de verkleurde, beschadigde bomen wel aan de boom hangen, dan is het hout waarschijnlijk beschadigd en is de kans kleiner dat de boom zal herstellen. 

Een andere manier om te controleren of het hout van de citrusboom is beschadigd is door een klein deel van de bast weg te schaven. Ziet het onder de bast nog groen, dan betekend dit meestal dat het hout nog leeft. Als er delen van het hout zijn gespleten wijst dit meestal ook op een beschadiging.

Vorstschade aan Citrusbomen Herstellen

In de lente na de vorst zullen er weer nieuwe takken en bladeren komen aan de houten delen van de citrusboom die niet zijn afgestorven. In het begin kan het zijn dat de nieuwe takken en bladeren na en paar weken weer afsterven. Dit is "normaal" voor een citrus die is beschadigd door de vorst.

Na de vorst is de kans groot dat je citrusboom er niet meer topfit uitziet. Veel mensen zullen geneigd zijn om dan naar de snoeischaar te grijpen om de boom weer wat mooier te maken. Dit is een slechte keuzen. Zo ie zo kunnen citrusbomen slecht tegen een snoeibeurt. Na de vorst is je citrusboom al verzwakt en zal het nog slechter reageren op een snoei beurt. Wil je echt gaan snoeien (wat wij afraden) wacht dan tot het einde van de zomer, wanneer de nieuwe bladeren volgroeid zijn en de plant weer energie heeft om te herstellen van de snoeibeurt.

Een citrusboom die door de vorst beschadigd is heeft vaak minder plantenvoeding nodig dan een gezonde boom. Wanneer maar een klein deel van de boom is beschadigd (max 20%), dan kan je voeding geven zoals aangegeven op de verpakking van de plantenvoeding. Wanneer er een groter deel van de citrusboom beschadigd is, dan kan je het best de hoeveelheid voeding aanpassen aan de hoeveelheid schade die er is. Als bijvoorbeeld 50% van de boom is beschadigd, dan verdun je de plantenvoeding met 50% meer water. Als je bijvoorbeeld 10 ml in 1 liter water moet oplossen, dan gebruik je nu 5 ml in 1 liter water of 10 ml in 2 liter water. Je past alleen de hoeveelheid voeding per keer aan, niet hoe vaak je de voeding moet geven. Het is in dit geval dan ook beter om over te stappen op een vloeibare voeding als je normaal korrels gebruikt.

Wanneer je ziet dat de plant kleine bladeren aanmaakt of wanneer je ziet dat de nog gezonde of nieuwe bladeren tekenen van een voedingstekort vertonen (delen van de bladeren worden geel), dan kan het helpen om een bladvoeding met NPK, magnesium en calcium te geven. Meestal zie je deze problemen vooral wanneer de plant al een tekort aan voedingsstoffen had voor de vorst. Het is daarom erg belangrijk om het hele jaar er voor te zorgen dat je voldoende en de juiste plantenvoeding geeft en dat je de grond in een optimale conditie houdt.

Net zoals dat je de hoeveelheid voeding die je geeft moet aanpassen aan de hoeveelheid schade van de plant, zal je ook de hoeveelheid water moeten aanpassen. Alle citrusbomen, beschadigd door vorst of niet, kunnen slecht tegen een teveel aan water. Geef ook nu pas water wanneer de bovenste 5 cm van de grond volledig is uitgedroogd. Geef ook minder water dan je normaal doet. Krijgt je plant normaal 1 liter, dan moet de plant bijvoorbeeld nog maar 600ml krijgen wanneer 40% van de boom is beschadigd door de vorst.

BRONNEN EN VERDER LEZEN

De FoodPlanting Methoden

Onze artikelen zijn het resultaat van vele wetenschappelijke "peer reviewed" artikelen door te pluizen en de resultaten daarvan uit te proberen in onze eigen tuin. Een selectie van de artikelen kan je vinden onder "bronnen", voor specifiekere artikelen kan je altijd een berichtje sturen (de wetenschapsnerd in mij wil je ook graag uitleggen wat de statistieken betekenen). Dit zorgt er soms voor dat ons advies (erg) afwijkt van de adviezen van andere huis-tuin-en-keuken informatie bronnen. Zelf ben ik een wetenschapper, dus geloof ik sterk in het gebruik van methodes die "statistisch bewezen" zijn. Zoals de scheikunde leraar altijd zei: "Meten is weten". Door deze "science based" aanpak zijn onze adviezen soms in tegenstrijd met "de volksmond", en ook niet altijd het eenvoudigst. Een geruststelling is dat planten hard zijn, anders zouden er niet zo veel zijn en zouden ze het niet zo lang volhouden op deze planeet. Daarom is het meestal prima als je een tussen weg neemt tussen onze wat moeilijkere nerdy methoden, en de eenvoudigere huis-tuin-en-keuken methoden.