Citrusbomen Planten: Goede Plantenbakken Voor Citrusbomen

PLANTENBAKKEN VOOR CITRUSBOMEN DE JUIST BAK VOOR HET WORTELSTELSEL VAN EEN CITRUSBOOM

Het wortelstelsel van een citrusboom is zo gemaakt dat het vooral in droge, warme gebieden met weinig grondwater de citrusboom toch van voldoende water en voedingsstoffen kan voorzien. Om dit te bereiken is het wortelstelsel van een citrusboom breed en ondiep. Daarnaast zijn de wortels van een citrusboom ook nog eens gevoelig voor een te natte grond. Daarom is het belangrijk om een ruimte, goed drainerende plantenbak voor je citrusboom te kiezen. In dit artikel vertellen we eerst wat meer over hoe het wortelstelsel van een citrusboom in elkaar zit. Daarna kun je lezen hoe je een goede plantenbak kiest voor de wortels van je citrusboom.

HET WORTELSTELSEL VAN DE CITRUSBOOM

De meeste citrusgaarden hebben een bodem die veel zand en weinig klei bevat. Sterker nog, in citrusgaarden waar er wel veel klei in de bodem zit, gaan de citrusbomen die daar groeien vaak veel sneller dood dan in citrusgaarden met een zanderige grond. Ook staan bijna alle citrusgaarden in warme gebieden rondom de evenaar, waar het in de zomer en ook in de winter vaak erg droog is. Een gemiddelde citrusboom leeft dus in een heet en droog klimaat, in een bodem die weinig water en voedingsstoffen vast houdt. Kwekers hebben er dan ook voor gezorgd dat citrusbomen vooral onder deze omstandigheden goed kunnen overleven.

Het wortelstelsel van een citrusboom groeit op een manier die bij een droog en heet klimaat past. Wanneer het wortelstelsel van de citrusboom uit een zaadje is opgekweekt, dan bestaat het wortelstelsel uit een tapwortel met daaraan vertakkingen. De meeste van de wortels zitten in de bovenste 30 centimeter van de aarde. In deze bovenste laag kunnen de wortels al het water dat op de grond valt opvangen voordat het verdampt of dat het naar de diepere, onbereikbare grondlagen stroomt.

Citrusbomen hebben een klein wortelstelsel in verhouding tot de grootte van de kroon. Per kilo wortel heeft een gezonde citrusboom ongeveer vier kilo aan takken en bladeren. Doordat elke wortel een groot deel van de kroon onderhoudt, kan schade aan een klein deel van de wortels een grote invloed hebben op de gezondheid van de kroon. Het is daarom belangrijk om de wortels in een optimale conditie te houden.

Afmeting

Om de wortels van een citrusboom voldoende ruimte te geven om te groeien, raden we aan om een plantenbak te nemen met een breedte die twee keer zo groot is als de doorsneden van de kroon. Lukt dit niet, zorg er dan in ieder geval voor dat de doorsneden van de plantenbak even groot is als de doorsneden van de kroon. Stel dat de kroon een doorsneden heeft van 50 centimeter, dan zou je dus een plantenbak nodig hebben met een afmeting van 100 centimeter, ofwel één meter. Wanneer de kroon even groot is als de doorsneden van deze nieuwe plantenbak, is het weer tijd om te verplanten.

Door een citrusboom in een brede plantenbak te zetten, is de kans kleiner dat de wortels in de rondte gaan groeien of rare kronkels krijgen. Citrusbomen waarvan de wortels deze abnormaliteiten vertonen nemen vaak minder water en voedingsstoffen uit de bodem op en zijn daardoor gevoeliger voor ziektes.

Citrusbomen hoeven gelukkig geen extreem hoge plantenbak te hebben. De meeste wortels groeien namelijk in de bovenste 30 centimeter van de aarde. Wanneer de plantenbak een hoogte heeft van minimaal 50 centimeter, dan hebben de meeste citrusbomen voldoende ruimte om te wortelen. Toch kan het zinvol zijn om een wat diepere plantenbak te nemen, omdat de onderste grondlaag in een plantenbak vaak erg nat is. Hoe hoger de plantenbak is, hoe kleiner de kans is dat de wortels in de te natte grond in de bodem van de plantenbak groeien.

plantenbak voor citrusboom
Meet wat de doorsneden van de kroon van de citrusboom is, om de juiste plantenbak te kunnen kiezen.
plantenbak voor citrusboom
Plaats een jonge citrusboom in een plantenbak die twee keer zo breed is als de doorsneden van de kroon.

Wanneer een citrusboom ongeveer tien jaar oud is, dan zal de citrusboom nauwelijks groter worden. Als het goed is, zul je dit vanzelf gaan merken, omdat de kroon van de citrusboom zal namelijk niet meer voorbij de randen van de plantenbak groeien. Hierdoor hoeft een volwassen citrusboom dan ook niet of in ieder gevallen niet vaak te worden verpot.

Plantenbak voor citrusboom
Door een plantenbak te nemen die twee keer zo breed is als de kroon, kunnen de wortels een tijd door groeien.
citrusboom verpotten
Zodra de kroon dezelfde doorsneden heeft als de plantenbak, is het tijd om de citrusboom opnieuwe te verpotten.

Drainage

Bij het kiezen van een plantenbak voor een citrusboom is het heel belangrijk om goed naar de drainage van de plantenbak te kijken. Het water dat in de plantenbak terecht komt, wordt door de zwaartekracht naar beneden geduwd. De onderste grondlaag in de plantenbak hierdoor een stuk natter dan de bovenste grondlaag. Door een plantenbak te kiezen die wat hoger is, is de kans kleiner dat de wortels van de citrusboom regelmatig omringd zijn met te natte aarde.

Alleen naar de hoogte van de plantenbak kijken is onvoldoende om te voorkomen dat de wortels een langere tijd te nat blijven. Wanneer er te veel water in de plantenbak gekomen is, moet dit water ook weer de plantenbak uit kunnen lopen. Zowel buiten als in huis is het vaak te koel om het water in een snel tempo te laten verdampen. Het water zal daarom via de bodem van de plantenbak moeten weg stromen.

Hoe meer gaten er in de plantenbak zitten, hoe makkelijker het overtollige water een weg naar buiten kan vinden. Kies daarom als het even kan voor een plantenbak van poreus materiaal, zoals terracotta of stof. Ongeacht het materiaal van de plantenbak is het ook belangrijk om voldoende drainage gaten in de bodem aan te brengen. 

De meeste plantenbakken bevatten geen of een enkel drainage gat. Met een boor kun je extra gaten in de bodem van deze plantenbakken aanbrengen. Hoe meer gaten er in de bodem zitten, hoe beter. Uiteraard is het wel belangrijk om de stevigheid van de plantenbak in het oog te houden bij het maken van de drainage gaten.

Om ervoor te zorgen dat het water makkelijk weg kan stromen, is het aan te raden om de plantenbak op een laag kiezels te zetten. Wanneer de plantenbak binnen staat kun je de plantenbak op een schaal gevuld met kiezels zetten om te voorkomen dat de vloer nat wordt. Buiten kun je de plantenbak eventueel ook op pootjes of op een rek zetten. Door de plantenbak met behulp van kiezels, pootjes of een rek een stukje van de grond af te tillen, voorkom je bovendien dat ziekteverwekkers die op de grond of in de opvang schaal zitten de plantenbak in kunnen komen.

plantenbak drainage, citrusbomen
Door de zwaartekracht zal het grootste deel van het water dat in de plantenbak terecht komt naar de bodem zakken.
plantenbak drainage, citrusbomen
Zonder drainage gaten blijft dit water een lange tijd in de plantenbak staan, hierdoor blijven de wortels te nat.
plantenbak drainage, citrusbomen
Drainage gaten in de bodem en kiezels onder de plantenbak zorgen ervoor dat het water sneller weg kan stromen.

Het is af te raden om een plantenbak te kiezen met een waterreservoir. Deze hebben namelijk twee nadelen: Ten eerste kunnen ziekteverwekkers zich snel vermeerderen in het water dat in het waterreservoir zit. Als de wortels of de onderste aarde laag in contact komt met dit water, dan is de kans groot dat de citrusboom besmet raakt. Ten tweede komt de onderste grondlaag vaak in contact met het waterreservoir wanneer deze vol zit. Hierdoor kunnen de wortels schade op lopen.

citrusboom wortelschade
De afgestorven, draadachtige uiteinde van de wortels van deze citrus zaailing zijn veroorzaakt door het leven in te natte aarde, in een kweekbak zonder drainage gaten.

de vertakking van wortels van de citrusboom stimuleren

In sommige boeken en op sommige websites wordt aangeraden om af en toe de wortels van een citrusboom te snoeien. In de professionele citrusbomen kwekerij is het soms ook gebruikelijk om de wortels van jonge citrusbomen te snoeien. Door te snoeien vertakken de wortels van een citrusboom meestal sneller, waardoor het wortelstelsel meestal beter is in het opnemen van water en voedingsstoffen. Echter, het is niet zonder risico om de wortels van je citrusboom af te snijden. Daarom kun je dit zonder uitgebreide kennis en ervaring beter niet doen.

Gelukkig kunnen de wortels van een citrusboom niet alleen met de hand, maar ook op een natuurlijke manier met lucht gesnoeid worden. Deze methoden brengt nauwelijks risico's met zich mee. Daarom zullen we deze methoden om de ontwikkeling van het wortelstelsel van jonge citrusbomen te stimuleren hier wel bespreken.

De wortels van een citrusboom kunnen alleen onder de grond overleven. Wanneer een wortel per ongeluk de verkeerde kant op groeit, en in contact komt met de lucht boven de grond, dan sterft het deel van de wortel dat boven de grond uit komt af. Hierdoor wordt de wortel dus eigenlijk gesnoeid door de lucht. Wanneer dit gebeurt, dan krijgt de rest van het wortelstelsel een signaal dat andere delen van het wortelstelsel stimuleert om te gaan vertakken. Hierdoor blijft het wortelstelsel zich constant ontwikkelen. 

Inmiddels zijn er verschillende soorten plantenbakken waarbij het snoeiende effect van de lucht op de wortels wordt gebruikt om het wortelsysteem te verbeteren. Het materiaal van deze plantenbakken laat lucht door, waardoor de wortels stoppen met groeien zodra ze de zijkant van de plantenbak hebben bereikt. Net als onder natuurlijke omstandigheden geeft de plant op dat moment een signaal af dat ervoor zorgt dat de wortels moeten gaan vertakken. De planten die in deze plantenbakken groeien krijgen daardoor geen wortels die in cirkels of rare hoeken zijn gaan groeien. In plaats daarvan krijgen deze planten wortels die sterk vertakt zijn, waardoor ze veel meer water en voedingsstoffen kunnen opnemen. Wij raden daarom aan om nieuwe citrusbomen in de eerste jaren na aankoop in een plantenbak te houden waarin de wortels met lucht gesnoeid worden.

De beste plantenbakken voor citrusbomen

Zoals je hierboven hebt kunnen lezen is het belangrijk om eerst de doorsneden van de kroon van de citrusboom te meten voordat je een plantenbak gaat komen. Op basis hiervan kun je een geschikte plantenbak gaan zoeken. Deze plantenbak zou ongeveer 50 centimeter hoog moeten zijn, voldoende drainage gaten moeten hebben en het liefst zo zijn gemaakt dat de wortels in contact komen met lucht zodra ze de zijkanten van de plantenbak hebben bereikt.

De plantenzakken van Propot, Gronest Aqua Breath, en Root Pouch zijn allen van een materiaal gemaakt dat lucht doorlaat. Hierdoor komen de uiteinde van de wortels in aanraking met lucht zodra ze de rand van de pot bereiken. Hierdoor stopt de wortel met groeien, en worden de wortels gestimuleerd om verder te vertakken. Wanneer je ervoor kiest om een plantenzak voor je citrusboom te gebruiken, dan is het belangrijk extra om de plantenzak op een verhoging te zetten, omdat de bodem anders te nat blijft.

Wij plaatsen onze kleinere citrusbomen in een Air-Pot, een AirRAP, of in een AIRMAXX plantenbak. Dit zijn ronde plantenbakken van hard plastic, waarin veel gaten zitten. Zodra een wortel een gat in de zijkant van de Air-Pot, een AirRAP, of de AIRMAXX bereikt, dan stopt deze met groeien. Hierdoor gaat het wortelstelsel steeds verder vertakken. Een voordeel van een Air-Pot, een AirRAPof een AIRMAXX is dat de bodem van de pot, die zeer veel gaten bevat, enkele centimeters boven de grond zweeft. Hierdoor hoeft de plantenbak niet op een laag kiezels of op pootjes gezet worden. Zolang de plantenbak binnen staat plaatsen wij onze Air-Pot, een AirRAPof AIRMAXX in een decoratieve plantenbak.

Citrusbomen Advies nodig?

Het kweken van citrusbomen gaat meestal goed, maar soms zit er ook wel eens wat tegen. Mocht je een vraag hebben over jouw citrusboom, dan zullen wij deze zo goed mogelijk proberen te beantwoorden. Je kunt je vragen onderaan deze pagina stellen, via het Disqus gastenboek. Om naar het Disqus formulier te gaan, moet je wat verder naar beneden scrollen, tot voorbij de bronnen en de advertenties.

Bronnen en Verder Lezen