Plantenvoeding en Citrusbomen: Kalium (K)

Kalium is een mineraal die ervoor zorgt dat je citrusboom goed kan functioneren. Wanneer er te weinig bruikbare kalium in de grond zit, dan zal je citrusboom niet goed groeien en zullen er minder vruchten aan de plant komen. Een vermindering in het aantal citrusvruchten en een vermeerdering van vervormde vruchten is een teken van een kalium tekort. Daarnaast kan het zijn dat de randen van de bladeren geel worden. Kalium wordt namelijk gebruikt om de opname van water en koolstofdioxide te regelen, waardoor fotosynthese kan plaatsvinden. Daarnaast zorgt kalium ervoor dat enzymen worden geactiveerd en dat energie door de plant kan reizen naar waar het nodig is. In dit artikel vertellen we je alles over de relatie tussen kalium en citrusbomen. Je vindt antwoord op de volgende vragen:

  1. Waarom hebben citrusbomen kalium nodig?
  2. Welke soort kaliumrijke plantenvoeding of meststof is geschikt voor citrusbomen?
  3. Wat bepaald hoeveel kalium een citrusboom nodig heeft?
  4. Hoeveel kalium heeft een citrusboom per jaar nodig?
  5. Wanneer moet je kaliumrijke plantenvoeding of meststof aan citrusbomen geven?
  6. Hoe kan kalium ervoor zorgen dat citrusbomen meer en betere vruchten krijgen?
  7. Wat zijn de tekenen van een kalium tekort bij citrusbomen?
  8. Hoe kan je een tekort aan kalium bij citrusbomen oplossen?

Geen grote lezer? Klik dan HIER om naar de samenvatting te gaan!

Waarom hebben citrusbomen kalium nodig?

Kalium is vooral belangrijk voor het regelen van de koolstofdioxide en de water opnamen door de plant. Het zorgt er voor dat de huidmondjes die in de bladeren zitten open of dicht gaan. Hierdoor wordt de hoeveelheid koolstofdioxide die de plant opneemt gereguleerd. Daarnaast helpt kalium om een soort vacuüm in je citrus op te bouwen, waardoor de wortels water opzuigen. Door de koolstofdioxide en water opname te regelen zorgt kalium indirect voor hoeveel fotosynthese er in de plant plaats vindt.

Kalium is ook belangrijk voor het activeren van enzymen en het opslaan en verplaatsen van energie en andere mineralen in de plant. Kalium zorgt er bijvoorbeeld voor dat de glucose die wordt aangemaakt tijdens de fotosynthese kan worden omgezet in zetmeel en suikers en dat dit kan worden opgeslagen. Als er door slechte omgevingsomstandigheden minder fotosynthese kan plaatsvinden, dan kan deze opgeslagen energie gebruikt worden om toch door te groeien. Uiteraard is de voorraad energie niet eindeloos, dus zorg ervoor dat er altijd voldoende mineralen, water en zonlicht beschikbaar is, zodat de plant goed kan blijven groeien.

Welke soort kaliumrijke plantenvoeding of meststof is geschikt voor citrusbomen?

Citrusbomen kunnen kalium in de vorm van kaliumchloride of kaliumsulfaat opnemen. De meeste soorten kaliumrijke plantenvoeding of meststof wordt verkocht als kali, tuinkali, potas of tuinpotas. Sommige soorten kaliumrijke plantenvoeding of meststof bevatten ook een vrij hoog percentage fosfor. Zoals je HIER kan lezen is een teveel aan fosfor niet goed voor citrusbomen. Probeer daarom een product te kiezen dat alleen fosfor en eventueel een beetje stikstof bevat, maar geen fosfor. De volgende soorten kaliumrijke plantenvoeding of meststoffen zijn te verkrijgen:

  • DCM Tuinkali/Tuinpotas: 20% pure K [per 100 gram 20 gram pure K]
  • ECOstyle Vinassekali: 40% pure K [per 100 gram 40 gram pure K]
  • Viano Vinasse Kali: 38% pure K [per 100 gram 38 gram pure K]
  • Pokon Kalimest: 30% pure K [per 100 gram 30 gram pure K]

Wat bepaald hoeveel kalium een citrusboom nodig heeft?

De kalium behoefte van je citrusboom hangt af van de soort citrus die je hebt, de leeftijd van de boom en de afmeting van de boom en de plantenbak:

  • De soort citrusboom
    • Grapefruits hebben relatief minder behoefte aan mineralen omdat deze vrij langzaam groeien. Citroenen en limoenen aan de andere hand groeien zeer krachtig en geven in een redelijk korte termijn veel grote vruchten. Andere citrusbomen, zoals sinaasappels, kumquats en calamondins, zitten hier tussen in. Het is dus belangrijk om te weten welke soort citrusboom je hebt om te bepalen hoeveel kalium je moet geven.
  • De leeftijd van de citrusboom
    • Jonge citrusbomen onder de 4 jaar zijn vooral bezig met groeien. In deze tijd kunnen ze af en toe wel een aantal vruchten geven, maar groot en sterk worden is hun voornamelijke taak. Volwassen bomen boven de 4 jaar steken juist minder energie in het aanmaken van nieuwe takken en bladeren, maar meer in het krijgen van bloemen en vruchten. Doordat groeien meer energie vergt dan het krijgen van bloemen en vruchten, heeft een jonge citrusboom meer kalium nodig dan oudere bomen.
  • De hoogte van de citrusboom
    • Zoals met bijna alle levende wezens heeft een citrusboom die groot is, meer voedingsstoffen nodig dan een citrusboom die heel klein is. De meeste citrusbomen in pot blijven vrij klein door hun speciale wortelstelsel, en deze hebben daardoor dus ook niet zo veel kalium nodig als een citrusboom die in de volle grond worden gehouden.
  • De afmeting van de plantenbak van de citrusboom
    • Naast de hoogte geeft de plantenbak ook aan hoe groot je citrusboom is. Zorg ervoor dat de plantenbak waar je citrusboom in staat minimaal zo groot is als HIER aangegeven, zodat het speciale wortelstelsel van je citrus genoeg ruimte heeft om optimaal te groeien.

Hoeveel kalium heeft een citrusboom per jaar nodig?

Hieronder vindt je een tabel met de hoeveelheid pure kalium (K) citrusbomen per jaar nodig hebben. Zoals je ziet is deze tabel vergelijkbaar met de stikstof doseringstabel. Citrusbomen hebben wanneer ze jong zijn dezelfde behoefte aan kalium en stikstof. Daarna hebben citrusbomen ongeveer 20% minder kalium dan stikstof nodig. Wat wel anders is tussen het geven van kalium en stikstof is het moment waarop je het geeft. Lees hieronder dus goed wanneer je kalium moet geven om ervoor te zorgen dat je citrusboom optimaal gaat groeien!


KALIUM (K) DOSERINGSTABEL VOOR CITRUSBOMEN

Mocht je er niet niet uitkomen, stuur dan een foto met het label/etiket van jouw meststof en een beschrijving van jouw citrusboom (leeftijd, soort, afmeting plantenbak, afmeting citrusboom) en dan kunnen we je helpen met het berekenen hoeveel je wanneer moet geven. Stuur deze gegevens naar info@foodplanting.com, via de Disqus hieronder, of via Facebook Messenger.


GRAPEFRUIT + POMELO

pomelo

Jonge plant 1 jaar oud

70 gram pure K per boom per jaar

Jonge plant 2 jaar oud

135 gram pure K per boom per jaar

Jonge plant 3 jaar oud

205 gram pure K per boom per jaar

Volwassen (+4 jaar), kleine citrusbomen tot 1 meter hoog en tot 80 cm2 potmaat

48 tot 92 gram pure K per boom per jaar

ECOStyle Vinassekali

120 tot 230 g per jaar

DCM Tuinkali/Tuinpotas

240 tot 460 g per jaar

Volwassen (+4 jaar), groter citrusbomen van 1 tot 2,5 meter hoog en tot 6 m2 potmaat

136 tot 184 gram pure K per boom per jaar

ECOStyle Vinassekali

340 tot 460 g per jaar

DCM Tuinkali/Tuinpotas

680 tot 920 g per jaar



OVERIGE CITRUSSEN

kumquats

Jonge plant 1 jaar oud

103 gram pure K per boom per jaar

Jonge plant 2 jaar oud

205 gram pure K per boom per jaar

Jonge plant 3 jaar oud

308 gram pure K per boom per jaar

Volwassen (+4 jaar), kleine citrusbomen tot 1 meter hoog en tot 80 cm2 potmaat

92 tot 184 gram pure K per boom per jaar

ECOStyle Vinassekali

230 460 tot g per jaar

DCM Tuinkali/Tuinpotas

460 tot 920 g per jaar

Volwassen (+4 jaar), groter citrusbomen van 1 tot 2,5 meter hoog en tot 6 m2 potmaat

272 tot 364 gram pure K per boom per jaar

ECOStyle Vinassekali

680 tot 910 g per jaar

DCM Tuinkali/Tuinpotas

1.4 tot 1.8 kg per jaar



CITROEN + LIMOEN 

CITROENEN

Jonge plant 1 jaar oud

135 gram pure K per boom per jaar

Jonge plant 2 jaar oud

275 gram pure K per boom per jaar

Jonge plant 3 jaar oud

410 gram pure K per boom per jaar

Volwassen (+4 jaar), kleine citrusbomen tot 1 meter hoog en tot 80 cm2 potmaat

104 tot 204 gram pure K per boom per jaar

ECOStyle Vinassekali

260 tot 510 g per jaar

DCM Tuinkali/Tuinpotas

.5 tot 1 kg per jaar

Volwassen (+4 jaar), groter citrusbomen van 1 tot 2,5 meter hoog en tot 6 m2 potmaat

300 tot 400 gram pure K per boom per jaar

ECOStyle Vinassekali

.75 tot 1 kg per jaar

DCM Tuinkali/Tuinpotas

1.5 tot 2 kg per jaar



Wanneer moet je kaliumrijke plantenvoeding of meststof aan citrusbomen geven?

Citrusvruchten bevatten veel kalium in vergelijking met de andere mineralen die citrusbomen nodig hebben. Het is daarom belangrijk om kalium toe te voegen in de periode waarin de vruchten zich ontwikkelen. Kalium wordt daarom in het beste in de lente en zomer gegeven, omdat de groei en vrucht ontwikkeling dan in volle gang is. Om ervoor te zorgen dat er in het hele groei seizoen voldoende kalium beschikbaar is, kan je dit het best 1 keer per maand in korrelvorm aan de grond toevoegen. Zorg ervoor dat je je citrus water geeft kort na het toedienen van de kalium, zodat het goed kan opgenomen worden.


KALIUM (K) KALENDER VOOR CITRUSBOMEN


WINTER

DEC - FEB

< 4 jaar

hele jaar binnen

geen

 

volwassen

hele jaar binnen

of alleen mei - aug buiten

geen

 

volwassen

hele jaar buiten

geen 

 



LENTE

MAR - MEI

< 4 jaar

hele jaar binnen

elke maand 16.6% van het totaal

volwassen

hele jaar binnen

of alleen mei - aug buiten

elke maand 16.6% van het totaal

volwassen

hele jaar buiten

elke maand 16.6% van het totaal



ZOMER

JUN -AUG

< 4 jaar

hele jaar binnen

elke maand 16.6% van het totaal

volwassen

hele jaar binnen

of alleen mei - aug buiten

elke maand 16.6% van het totaal

volwassen

hele jaar buiten

elke maand 16.6% van het totaal



HERFST

SEP - NOV

< 4 jaar

hele jaar binnen

geen

 

volwassen

hele jaar binnen

of alleen mei - aug buiten

geen

 

volwassen

hele jaar buiten

geen 

 



Om de verzorging van je citrusboom makkelijker te maken zijn we bezig met het maken van een citrus verzorgingskalender. Op het moment is de kalender nog niet compleet, maar wel al bruikbaar. Zorg ervoor dat je de informatie pagina's leest voordat je de aanwijzigingen in de kalender opvolgt, zodat je goed begrijpt wat er bedoelt wordt! Voor iCal kan je DEZE link gebruiken.

Hoe kan kalium ervoor zorgen dat citrusbomen meer en betere vruchten produceren?

Citrusbomen kunnen mineralen niet alleen via de wortels opnemen, maar ook via hun bladeren. Door mineralen verdunt met water op de bladeren aan te brengen, kan de citrusboom ze heel snel gebruiken. Het blijkt dat het toedienen van bladvoeding of bladbemesting bij citrussen vooral effect heeft op de hoeveelheid en de kwaliteit van de vruchten die ze produceren. Het is dan wel belangrijk dat je dit op het juiste moment op de bladeren van je citrus sprayed en de juiste concentratie plantenvoeding tot water gebruikt. 

Bladvoeding is nog relatief nieuw, zeker voor kalium. Er is op dit moment nog geen speciale bladvoeding die alleen kalium bevat. Je kan dit wel zelf mengen. Je gebruikt dan een gewone vloeibare plantenvoeding met bijna alleen kalium erin, zoals Bio Nova K 20 Procent. Dit verdun je, zodat er in elke liter gemengd product 2 gram K zit. Bij de Bio Nova K 20 Procent betekend dit dat je 1 milliliter product met 99 milliliter water mengt. Dit doe je in een fles die kan vernevelen, zoals een schone, oude haarverzorging fles of een plantenspray fles. Hiermee spray je de blaadjes van je citrusboom in totdat het mengsel eraf druipt. Om er voor te zorgen dat de blaadjes niet verbranden, kan je dit beter in de avond doen en na het sprayen geen kweeklamp aan te zetten.

Voor het beste resultaat, spray je je volwassen citrusboom (+ 4 jaar) drie keer per jaar in met het kalium-water mengsel. Wanneer je sprayed hangt af van de ontwikkeling van de bloemen en vruchten van je citrusboom. De meeste citrusbomen volgen ongeveer hetzelfde bloei schema. Door de citrus buiten te zetten kan het zijn dat het bloei schema wat verstoord is. Kijk daarom altijd goed naar je plant, om er zeker van te zijn dat het voor jouw plant het juiste moment is om een extra kalium spray te krijgen. 

De eerste keer spray je je citrusboom in wanneer de bloemknoppen nog dicht zijn. Meestal worden bloemknoppen gevormd in half februari tot begin maart, wanneer de dagen langer beginnen te worden en de temperatuur stijgt. De bloemknoppen worden gevormd samen met nieuwe bladeren. Hou de plaatsen waar nieuwe blaadjes komen goed in de gaten, en spray zodra de bloemknopjes ongeveer even dik zijn als een speldenknop (1 a 2 mm). Deze eerste spray zorgt ervoor dat meer bloemen ook werkelijk vruchten worden.

De tweede keer spray je je citrusboom in wanneer de bloemblaadjes zijn gevallen en de vruchtjes iets beginnen te groeien. Bij wat grotere citrusbomen met veel bloemen is dit vaak twee tot maanden na de eerste spray, dus rond eind mei. Bij kleine citrusbomen met relatief weinig bloemen duurt de bloei periode uiteraard korter en kan het zijn dat je half april al kan sprayen. Op het moment dat je je citrusboom voor de tweede keer met kalium insprayed, zie je dat er een heel klein, groen vruchtje begint te vormen. Deze is dan 1 tot 4 mm doorsnede, afhankelijk van de soort is dit ofwel de lengte ofwel de dikte. Het is normaal dat een deel van de bloemen en jonge vruchten van de citrusboom afvallen voordat ze volgroeid en rijp zijn. Citrusbomen dunnen zichzelf namelijk uit. Door de tweede kalium spray gebeurd dit minder, waardoor er uiteindelijk meer rijpe vruchten geoogst kunnen worden.

De derde keer spray je je citrusboom in wanneer de vruchten een groei spurt gaan krijgen. Doordat je de kalium spray nu het liefst net voor de groei spurt van de citrusvruchten wilt geven is het moeilijker om af te gaan op visuele kenmerken voor het toedienen. Je kan voor deze spray beter afgaan op tijd: 2 maanden na het toedienen van de tweede spray is het tijd voor de derde spray. Meestal is dit dus in juli. Deze spray ondersteund de groei spurt van de vruchten en zorgt er dus voor dat de vruchten uiteindelijk van betere kwaliteit zijn. 

Wat zijn de tekenen van een kalium tekort bij citrusbomen?

kalium tekort citrus

De eerste tekenen van een tekort aan kalium zijn vaak subtiel: de citrusboom groeit minder en is minder sterk en de vruchten blijven relatief klein en vallen vaak van de boom voordat ze volgroeid en rijp zijn. Zeker in de begin fase van een kalium tekort zie je vooral dat de vruchten er abnormaal uit kunnen zien. De schil kan bijvoorbeeld erg dun zijn, de schil kan rare bobbels krijgen en de citrusvruchten kunnen barsten.

Pas wanneer een citrusboom voor een lange tijd te weinig kalium heeft kunnen opnemen uit de grond zie je dat de bladeren symptomen gaan vertonen. Soms zie je dat de bladeren gaan krullen en krijgen rimpels wanneer er een kalium tekort is. Daarnaast zie je soms dat de bladeren verkleuren. Verkleuring gebeurd meestal aan de uiteinden van de bladeren. Hier komen gele of bronze "vlekken" op. Als het tekort aan kalium aan houdt zie je vaak dat de tippen eerst geel worden en later bruin worden. Houdt er altijd rekening mee dat verschillende problemen dezelfde symptomen kunnen veroorzaken. Zo kunnen citrus bladeren bijvoorbeeld ook krullen door een tekort of een teveel aan water of door bepaalde insecten.

Hoe kan je een tekort aan kalium bij citrusbomen oplossen?

Wanneer je nooit kalium hebt toegevoegd aan de grond van je citrusboom, en je citrusboom vertoont tekenen van een kalium tekort, dan zal je waarschijnlijk een verbetering zien wanneer je je aan het kalium schema dat hierboven beschreven is gaat houden. Zeker wanneer je citrusboom wel voldoende stikstof, maar niet voldoende kalium krijgt kunnen de symptomen van een kalium tekort zich snel ontwikkelen. Ook wanneer je wel regelmatig kalium geeft kan je citrusboom toch een kalium tekort hebben, door problemen met de opname. De kalium opname wordt namelijk beperkt wanneer de grond een hoge pH waarde heeft. Lees HIER alles over het bepalen van de pH waarde van de grond waarin je citrusboom staat en hoe je dit kan corrigeren.

Wanneer de grond weer in optimale conditie is na het constateren van een kalium tekort kan je je citrusboom nog een extra boost geven door een kaliumrijke bladvoeding te maken. Hiervoor maak je een mengsel van kaliumrijke vloeibare plantenvoeding of meststof en water, zodat het mengels 2% kalium bevat. Wanneer je bijvoorbeeld Bio Nova K 20 Procent gebruikt meng je 1 ml Bio Nova K 20 Procent  met 99 ml water. Dit spray je dat over je plant, met een plantenspuit of een ander (schoon) flesje met een vernevelaar totdat de bladeren zo nat zijn dat het van de plant af druipt. Zorg ervoor dat je dit in de avond doet en dat je de kweeklampen uit zet totdat de bladeren weer droog zijn.

Samenvatting

Kalium is naast stikstof een belangrijk mineraal voor citrusbomen. De hoeveelheid kalium die een citrusboom nodig heeft hangt af van de leeftijd, de soort en de afmeting van de plant. Je kan in de KALIUM DOSERINGSTABEL aflezen hoeveel kalium per jaar je citrusboom nodig heeft en in de KALIUM KALENDER hoevaak je citrusboom kalium nodig heeft. Je kan extra kalium bladvoeding gebruiken om de hoeveelheid vruchten en de kwaliteit van de vruchten aan volwassen citrusbomen te verhogen. Een tekort aan kalium kan ontstaan omdat er nooit kalium aan de grond is toegevoegd of omdat de pH waarde van de grond te hoog is. Meestal zie je dan problemen met de schil van de citrusvruchten. Ook zie je bij een ernstig kalium tekort dat de bladeren gaan verkleuren. Door je aan de KALIUM DOSERINGSTABEL te houden en door een extra dosis kalium bladvoeding toe te dienen kan je een tekort aan kalium oplossen.

Bronnen en verder lezen

De FoodPlanting Methoden

Onze artikelen zijn het resultaat van vele wetenschappelijke "peer reviewed" artikelen door te pluizen en de resultaten daarvan uit te proberen in onze eigen tuin. Een selectie van de artikelen kan je vinden onder "bronnen", voor specifiekere artikelen kan je altijd een berichtje sturen (de wetenschapsnerd in mij wil je ook graag uitleggen wat de statistieken betekenen). Dit zorgt er soms voor dat ons advies (erg) afwijkt van de adviezen van andere huis-tuin-en-keuken informatie bronnen. Zelf ben ik een wetenschapper, dus geloof ik sterk in het gebruik van methodes die "statistisch bewezen" zijn. Zoals de scheikunde leraar altijd zei: "Meten is weten". Door deze "science based" aanpak zijn onze adviezen soms in tegenstrijd met "de volksmond", en ook niet altijd het eenvoudigst. Een geruststelling is dat planten hard zijn, anders zouden er niet zo veel zijn en zouden ze het niet zo lang volhouden op deze planeet. Daarom is het meestal prima als je een tussen weg neemt tussen onze wat moeilijkere nerdy methoden, en de eenvoudigere huis-tuin-en-keuken methoden.

Advies nodig?

Heb je advies nodig over je citrusboom? Stuur je vraag dan via email naar info@foodplanting.com of via Facbook Messager naar @FoodPlanting. Om je optimaal te kunnen helpen is het handig als je wat info over de boom (soort, standplaats, potgrond, afmeting kroon en afmeting pot, water en voedingsschema) en wat foto's van de boom meestuurt.