Winterharde en groenblijvende kruiden

Voor je het weet wordt het weer kouder, en wordt het een stuk kaler in de tuin of op het balkon. Bomen verliezen hun bladeren, en een hoop planten zullen afsterven. Gelukkig kan je je (moes)tuin groen houden door er groenblijvende en (semi)winterharde kruiden in te planten. Deze kan je het hele jaar gebruiken, alhoewel je in de winter wel wat minder kan oogsten.

 

Door de juiste kruiden te kiezen en de planten goed voor te bereiden op de winter, kan jij jarenlang genieten van een groene kruidentuin!


KRUIDENPLANTEN VERZORGEN IN DE WINTER


De laatste jaren zijn de winters nogal wisselend, dan is het super warm, en dan vriest het heel hard. In de winters waar de temperatuur niet onder de -5 graden Celsius uitkomt, zullen de meeste wintergroene kruiden het wel overleven. Wanneer het kouder wordt, dan hebben ze iets meer verzorging nodig om er voor te zorgen dat ze het goed blijven doen. De volgende tips helpen om je kruiden goed de (koude) winter door te laten komen:

  • Geef geen mest meer na begin augustus. De mest stimuleert de kruidenplant om nieuwe takjes aan te maken. Deze takjes zijn dan te kwetsbaar en jong om strenge vorst te overleven.
  • Zorg ervoor dat je in de herfst en winter de kruiden voldoende water geeft. Voel regelmatig aan de grond of deze droog is, een vochtmeter kan ook handig zijn. Zodra de grond droog aanvoelt, en het niet vriest, kan je de kruidenplanten water geven. Stres door droogte zorgt er namelijk voor dat de plant zwakker wordt, en dus minder energie heeft om zich zelf te beschermen tegen de vorst.
  • Jonge kruidenplanten, die minder dan ½ tot 1 jaar oud zijn (afhankelijk van de aankoopgrootte) zijn vatbaar voor vorst. Wanneer het dreigt te vriezen kan je deze kruidenplanten beter in een kas of binnen zetten.
  • Sommige kruidenplanten, zoals rozemarijn en oregano, kunnen maar beperkt tegen vorst. Wanneer het erg koud dreigt te worden, kan je deze kruiden beter in een kas zetten, of naar binnen halen. Hierbij geldt ook, hoe ouder de plant, hoe meer kans dat ze de vorst zullen overleven. 
  • Wanneer je kruiden in potten houdt moet je extra oppassen. Zorg ervoor dat overtollig water makkelijk uit de pot kan stromen door onderop een laag kiezels of hydrokorrels aan te brengen, en voldoende gaten onderin de pot te maken. Wanneer het hard of lang gaat vriezen, kan het ook helpen om de pot met noppenfolie of jutte in te pakken. De wortels van planten in de volle grond zijn beschermd door de grond, maar bij een plant in pot zit er veel minder isolatie tussen de koude buitenlucht en de wortels.
  • Bescherm de wortels van je groenblijvende kruidenplanten extra door er een laag mulch omheen aan te brengen. Dit kan een laag van 5-10 cm oude bladeren of stro zijn. Doe dit pas als het echt koud begint te worden, bijvoorbeeld als de nachttemperaturen onder de 0 graden Celsius komen.
  • Oogst spaarzaam in de herfst en winter. Zeker wanneer de temperaturen veel schommelen kan het oogsten van de kruiden er voor zorgen dat de plant weer gaat groeien, als het dan opeens koud wordt, dan kan het ervoor zorgen dat de plant niet sterk genoeg is om de kou te doorstaan.


GROENBLIJVENDE EN (SEMI) WINTERHARDE KRUIDEN


ROZEMARIJN

rozemarijn, Rosmarinus officinalis

rozemarijn

rosmarinus officinalis

 

gebruikte delen

bladeren - bloemen

 

smaak

kruidig, bloemig

 

gebruik

in bouquet garni, in soepen, sauzen en stoofpotten, bij vlees, gevogelte en groenten, als rozemarijn thee, op vuur om rook smaak te geven

 

verkooppunten

HIER + HIER + HIER HIER


BONENKRUID

bonenkruid, Satureja montana

bonenkruid

satureja montana

 

gebruikte delen

bladeren

 

smaak

pittig, bitter, kruidig

 

gebruik

gekookt met groenten, bonen en peulen, in vlees en vlees vullingen, in soepen en stoofpotten, in bouquet garni, in dranken en likeuren, 

 

verkooppunten

HIER + HIER HIER HIER



TIJM

tijm, thymus

tijm

thymus

 

gebruikte delen

bladeren - bloemen

 

smaak

kruidig, naaldbomen, bloemig

 

gebruik

in soepen, sauzen en stoofgerechten, bij vlees en vis, verse tijm verliest snel zijn smaak in hitte, dus voeg het pas op het laatste moment toe

 

verkooppunten

HIER + HIER + HIER HIER HIER


SALIE

salie, salvia officinallis

salie

salvia officinallis

 

gebruikte delen

bloemen - bladeren

 

smaak

kruidig, musk, balsamico, kamfer

 

gebruik

bij vette vleessoorten, in vullingen voor gevogelte, bij groenten, een aantal blaadjes in honing, er ook ook salie thee van getrokken worden

 

verkooppunten

HIER + HIER HIER HIER



LAURIER

laurier, laurus nobilis

laurier

laurus nobilis

 

gebruikte delen

bladeren - bessen

 

smaak

balsamico, kamfer, nootmuskaat

 

gebruik

in soepen, sauzen en stoofgerechten, bij vlees en vis, bij groenten in het zuur, in een bouquet garni, bovenop een pate, bij rijstpudding

 

verkooppunten

HIER + HIER + HIER HIER


LAVENDEL

jeneverbes, juniperus communis

lavendel

lavandula

 

gebruikte delen

bloemen - bladeren

 

smaak

bloemig, kruidig, zoet, bitter

 

gebruik

bloemen worden gebruikt in zoete gerechten, zoals cake en koek, de bladeren kunnen worden gebruikt om vlees te kruiden, er kan ook lavendel thee van getrokken worden

 

verkooppunten

HIER + HIER HIER HIER + HIER



WILDE MARJOLEIN

wilde marjolein, origanum vulgare

wilde marjolein

origanum vulgare

 

gebruikte delen

bladeren - bloemen

 

smaak

kruidige, warm, zoet

 

gebruik

bij Italiaanse gerechten zoals pastasauzen en op pizza, bij geroosterd vlees, bij geroosterde groenten, bij eigerechten, bij kaasgerechten

 

verkooppunten

HIER + HIER + HIER HIER


HYSOP

hysop, hysoppus officinalis

hysop

hysoppus officinalis

 

gebruikte delen

bloemen - bladeren

 

smaak

zoet, anijs

 

gebruik

als thee, in sauzen, bij vettige vleessoorten zoals varken, bij gekookte vruchten, in likeur, bij fruitsalade, in jam, bij zoete groenten zoals wortel

 

verkooppunten

HIER + HIER HIER HIER + HIER



kerrieplant

kerrieplant, Helichrysum italicum

kerrieplant

helichrysum italicum

 

gebruikte delen

bladeren

 

smaak

lichte kerrie smaak wanneer rauw

 

gebruik

rauw bij eigerechten, door soepen en rijstgerechten voor een lichte kerrie smaak, bij vlees en kip gerechten, bij gegrilde ananas en mango 

 

verkooppunten

HIER + HIER + HIER HIER


ROMEINSE KAMILLE

romeinse camille, loopkamille, Chamaemelum nobile

romeinse kamille

chamaemelum nobile

 

gebruikte delen

bloemen

 

smaak

zoet, hooi

 

gebruik

bloemen zowel vers als gedroogd in thee, bloembladeren over salades en fruit gerechten, bloemen als eetbare decoratie, in kruiden siroop

 

verkooppunten

HIER + HIER HIER HIER + HIER



MIRTE

mirte, mytrhus communis

mirte

myrtus communis

 

gebruikte delen

bladeren - bloemen - zaden - hout

 

smaak

zoet, kruidig, harsachtig

 

gebruik

gebruik de bladeren en zaden om stoofpotten en vlees mee te kruiden, de bloemen vers in salades, en het hout om rook mee te kruiden

 

verkooppunten

HIER + HIER


JENEVERBES

jeneverbes, juniperus communis

jeneverbes

juniperus communis

 

gebruikte delen

bessen

 

smaak

houtachtig, bitterzoet, gin

 

gebruik

groene jeneverbessen worden gebruikt om jenever en gin mee te kruiden, rijpe zwarte bessen worden gebruikt in marinades en bij vlees

 

verkooppunten

HIER + HIER HIER + HIER + HIER